{"id":6172,"date":"2023-09-13T19:17:49","date_gmt":"2023-09-14T00:17:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=6172"},"modified":"2023-09-13T19:17:50","modified_gmt":"2023-09-14T00:17:50","slug":"chuyen-vieng-tham-cua-tt-joe-biden-va-nhung-van-de-can-biet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=6172","title":{"rendered":"CHUY\u1ebeN VI\u1ebeNG TH\u0102M C\u1ee6A TT JOE BIDEN V\u00c0 NH\u1eeeNG V\u1ea4N \u0110\u1ec0 C\u1ea6N BI\u1ebeT"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a TT M\u1ef9 Joe Biden v\u00e0o th\u00e1ng 10, 2023 \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi trong quan h\u1ec7 gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 CSVN \u0111\u00fang nh\u01b0 TT M\u1ef9 \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019 \u201cVinh hoa b\u00f5 l\u00fac phong tr\u1ea7n \/ Ch\u1eef t\u00ecnh ng\u00e0y l\u1ea1i th\u00eam xu\u00e2n m\u1ed9t ng\u00e0y&#8221;.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>TT Biden kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019. Tr\u01b0\u1edbc \u00f4ng, TT Barack Obama trong chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 2016 \u0111\u00e3 \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019 v\u00e0 TT Bill Clinton c\u0169ng \u0111\u00e3&nbsp; \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i n\u0103m 2000. Vi\u1ec7c \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng n\u00f3i, \u0111\u00e1ng n\u00f3i ch\u0103ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi TT Bill Clinton \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019, TC v\u1eeba chi\u1ebfm xong c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c quanh qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa. Khi TT Barack Obama \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019, TC s\u1eafp x\u00e2y xong 7 c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u201c\u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o\u201d. Khi TT Joe Biden \u2018l\u1ea9y Ki\u1ec1u\u2019, TC v\u1eeba c\u00f4ng b\u1ed1 m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 m\u1edbi h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u1ea3n \u0111\u1ed3 ti\u00eau chu\u1ea9n\u201d x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a TC tr\u00ean g\u1ea7n h\u1ebft Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 l\u1ea5n sang c\u1ea3 \u1ea4n \u0110\u1ed9.&nbsp; Ngo\u00e0i bi\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ea3o b\u1ecb TC chi\u1ebfm, trong 23 n\u0103m \u0111\u00f3, m\u00e1u c\u1ee7a h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0 d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng trong \u0111au th\u01b0\u01a1ng t\u1ee9c t\u01b0\u1edfi.<\/p>\n\n\n\n<p>Chuy\u1ebfn \u0111i ng\u1eafn nh\u01b0ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a TT Joe Biden g\u1ed3m hai m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh: th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 \u201cng\u0103n ch\u1eb7n\u201d TC. Th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00e1c kinh t\u1ebf t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng m\u1eafc nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0ng \u201cng\u0103n ch\u1eb7n\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c TC m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p, t\u1ebf nh\u1ecb v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u1eddi gian. D\u00f9 sao v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m c\u1ee7a t\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i cho Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c. Trong c\u00e1n c\u00e2n quan h\u1ec7, nh\u00edch g\u1ea7n ph\u00eda M\u1ef9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a nh\u00edch xa h\u01a1n TC m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>TT Biden b\u00e1c b\u1ecf quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng m\u1ed9t \u201cchi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh\u201d kh\u00e1c \u0111ang di\u1ec5n ra t\u1ea1i \u00c1 Ch\u00e2u. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ai am t\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ch\u1eef&nbsp; \u201cb\u00e1c b\u1ecf\u201d ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00e0o \u0111\u00f3n ngo\u1ea1i giao.&nbsp; Th\u1ef1c t\u1ebf, khi TT Biden \u0111ang ph\u00e1t bi\u1ec3u, c\u00e1c li\u00ean minh ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh.&nbsp; Nam H\u00e0n, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Philippines, Th\u00e1i, \u00dac, T\u00e2n T\u00e2y Lan \u0111\u00e3 l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia c\u00f3 li\u00ean minh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi M\u1ef9. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a t\u00ednh vi\u1ec7c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng b\u01b0\u1edbc g\u1ea7n t\u1edbi M\u1ef9 nh\u01b0 Quad ( Th\u1ea3o lu\u1eadn an ninh b\u1ed1n n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, \u1ea4n, \u00dac, Nh\u1eadt), AUKUS (li\u00ean minh M\u1ef9, Anh, \u00dac) v\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc ASEAN. C\u00e1c li\u00ean minh n\u00e0y cho th\u1ea5y M\u1ef9 \u0111ang si\u1ebft ch\u1eb7t v\u00f2ng v\u00e2y an ninh v\u00e0 kinh t\u1ebf quanh TC.&nbsp; Nam D\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n s\u1ed1 275 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, do d\u1ef1 v\u00ec \u0111ang l\u00e0m \u0103n bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi TC nh\u01b0ng m\u1ed9t khi xung \u0111\u1ed9t \u0111\u1ebfn g\u1ea7n v\u1edbi \u201c\u0111i\u1ec3m v\u1ee1\u201d, qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111a \u0111\u1ea3ng n\u00e0y s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ecdn M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecbnh ngh\u0129a c\u1ee7a chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c Indo-Pacific tr\u00ean trang nh\u00e0 c\u1ee7a T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201cHoa K\u1ef3 cam k\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng-Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 do v\u00e0 m\u1edf, k\u1ebft n\u1ed1i, th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, an to\u00e0n v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng. \u0110\u1ec3 hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u00f3, Hoa K\u1ef3 s\u1ebd t\u0103ng c\u01b0\u1eddng vai tr\u00f2 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ee7ng c\u1ed1 khu v\u1ef1c ch\u00ednh n\u00f3. (The United States is committed to an Indo-Pacific that is free and open, connected, prosperous, secure, and resilient. To realize that future, the United States will strengthen our own role while reinforcing the region itself.) (Indo -Pacific Strategy Of The United States , whitehouse.gov, February 2022)<\/p>\n\n\n\n<p>Hoa K\u1ef3 c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ebf v\u1ec1 \u0111\u1ed3ng minh h\u01a1n TC. Trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a TT Dwight D. Eisenhower, b\u1ed1n trong s\u1ed1 n\u0103m th\u00e0nh vi\u00ean th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c c\u1ee7a H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng B\u1ea3o An Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u s\u1edf h\u1eefu v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.&nbsp; C\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c nguy\u00ean t\u1eed tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi nhau tr\u1ef1c ti\u1ebfp, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 h\u1ecd d\u00f9ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, kh\u00f4ng s\u1edf h\u1eefu v\u00f5 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd trong v\u00f9ng b\u1eb1ng nh\u1eefng cu\u1ed9c \u201cChi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m\u201d (Proxy war).&nbsp; C\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn Trung \u0110\u00f4ng, Vi\u1ec7t Nam trong hai th\u1eadp ni\u00ean 1960, 1970, Iran-Iraq trong th\u1eadp ni\u00ean 1980, n\u1ed9i chi\u1ebfn Syria m\u1edbi \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cChi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m\u201d v\u1eabn ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. TC b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00ec t\u1ea1i \u00c1 Ch\u00e2u TC kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng minh n\u00e0o \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, k\u1ec3 c\u1ea3 B\u1eafc H\u00e0n, \u0111\u1ec3 ch\u1ebft thay cho h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1c quan th\u00e1i qu\u00e1 cho r\u1eb1ng TC c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nay mai v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi quan th\u00e1i qu\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ef9 ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong v\u0103n b\u1ea3n ch\u1eb3ng g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec cho TC. Th\u1eadt ra, quan h\u1ec7 gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, m\u1ed9t \u201cs\u00e2n sau\u201d c\u1ee7a TC \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn n\u1ec1n an ninh c\u1ee7a TC, nh\u01b0ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u n\u0103m v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n c\u1ea3 100 n\u0103m m\u1edbi d\u1eabn t\u1edbi &#8220;\u0111i\u1ec3m v\u1ee1&#8221; (breaking point).<\/p>\n\n\n\n<p>Xa hay g\u1ea7n v\u1edbi &#8220;\u0111i\u1ec3m v\u1ee1&#8221; t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c quan h\u1ec7 kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecdc l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi trong hai th\u1ebf k\u1ef7 19 v\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 20. Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ebf qu\u1ed1c \u0110\u1ee9c c\u1ee7a Otto von Bismarck, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u1ed5 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c \u0110\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u00e2u xa c\u1ee7a c\u1ea3 hai th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ee9 hai. Tham v\u1ecdng c\u1ee7a&nbsp; Bismarck b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 1870, tr\u01b0\u1edbc Th\u1ebf Chi\u1ebfn Th\u1ee9 Nh\u1ea5t 43 n\u0103m v\u00e0 Th\u1ebf Chi\u1ebfn Th\u1ee9 Hai 68 n\u0103m. \u201c\u0110i\u1ec3m v\u1ee1\u201d ch\u1ec9 x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7, 1914 khi \u0110\u1ebf Qu\u1ed1c \u00c1o-Hung tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi Serbia, 16 n\u0103m sau khi Bismarck qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee5c di\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ea3 hai th\u1ebf chi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan h\u1ec7 kinh t\u1ebf gi\u1eefa \u0110\u1ee9c v\u00e0 M\u1ef9 gi\u1eefa hai th\u1ebf chi\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3.&nbsp; M\u1ef9 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f2a \u0111\u1ea1i s\u1ee9 tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 n\u00e0o c\u1ee7a \u0110\u1ee9c m\u00e3i cho t\u1edbi 1797, 14 n\u0103m sau chi\u1ebfn tranh ch\u1ed1ng Anh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u1ea5m d\u1ee9t. Khi Th\u1ebf Chi\u1ebfn Th\u1ee9 Hai b\u00f9ng n\u1ed5, c\u1ea3 M\u1ef9 l\u1eabn \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec1u tuy\u00ean b\u1ed1 \u201c\u0111\u00f3ng b\u0103ng\u201d t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nhau. T\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ty M\u1ef9 b\u1ecb \u0110\u1ee9c \u201c\u0111\u00f3ng b\u0103ng\u201d ch\u1ec9 v\u00e0o kho\u1ea3ng 680 tri\u1ec7u dollar. (German Administration of American Companies 1940-1945: A Very Brief Review, National Archives and Records Administration, revised 2021)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 1938, m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc Th\u1ebf chi\u1ebfn Th\u1ee9 Hai b\u00f9ng n\u1ed5, \u0110\u1ee9c ch\u1ec9 xu\u1ea5t c\u1ea3ng sang M\u1ef9 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng h\u00f3a tr\u1ecb gi\u00e1 150 tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c M\u00e3. Trong c\u00f9ng n\u0103m M\u1ef9 xu\u1ea5t c\u1ea3ng sang \u0110\u1ee9c t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u00e0ng h\u00f3a tr\u1ecb gi\u00e1 300 tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c M\u00e3. Con s\u1ed1 qu\u00e1 nh\u1ecf so v\u1edbi t\u1ed5ng s\u1ed1 xu\u1ea5t nh\u1eadp c\u1ea3ng c\u1ee7a M\u1ef9 trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y l\u00e0 51 t\u1ef7 dollar (6.4% GDP). (Yi Wen,&nbsp; Brian Reinbold, The Evolution of Total Trade in the U.S., Federal Reserve Bank of St Louis, March 02, 2020)<\/p>\n\n\n\n<p>So s\u00e1nh v\u1ec1 GDP. C\u0169ng t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 1938, GDP c\u1ee7a M\u1ef9 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1m ph\u00e1t l\u00e0 800.3 t\u1ef7 dollar trong khi GDP c\u1ee7a \u0110\u1ee9c l\u00e0 351 t\u1ef7 dollar, ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda c\u1ee7a M\u1ef9. (Estimated pre-Second World War gross domestic product (GDP) of selected countries, territories, and regions in 1938, Published by Statista Research Department, Jan 1, 1998 )<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua trong l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.&nbsp; \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 quan h\u1ec7 m\u1eadu d\u1ecbch gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i kh\u00e1c. Quan h\u1ec7 gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 TC kh\u00e1c v\u1edbi M\u1ef9 v\u00e0 \u0110\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a ng\u00e0y nay, th\u00e1o g\u1ee1 s\u1ef1 r\u00e0ng bu\u1ed9c kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i gi\u1eefa M\u1ef9 v\u1edbi TC m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n l\u1ee3i kinh t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a M\u1ef9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i to\u00e1n r\u1ea5t kh\u00f3 v\u00e0 c\u1ea7n r\u1ea5t l\u00e2u \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi TC v\u00e0o WTO n\u0103m 2001, giao th\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 TC gia t\u0103ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n. M\u1ef9 nh\u1eadp c\u1ee7a TC&nbsp; t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u00e0ng h\u00f3a tr\u1ecb gi\u00e1 t\u1eeb 100 t\u1ef7 dollar n\u0103m 2000 \u0111\u1ebfn 500 t\u1ef7 dollar n\u0103m 2021. TC nh\u1eadp c\u1ee7a M\u1ef9 t\u1eeb 18 t\u1ef7 dollar n\u0103m 2000 l\u00ean t\u1edbi 189 t\u1ef7 dollar n\u0103m 2021. G\u1ea7n 2 tri\u1ec7u c\u00f4ng nh\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i s\u1ed1ng do h\u00e0ng h\u00f3a xu\u1ea5t c\u1ea3ng sang TC.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo t\u1ed5ng k\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4ng ty t\u01b0 v\u1ea5n Gitnux, hi\u1ec7n c\u00f3 8,619 c\u00f4ng ty M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i TC. C\u00e1c c\u00f4ng ty M\u1ef9 nh\u01b0 Starbucks, Nike t\u00f9y thu\u1ed9c nhi\u1ec1u v\u00e0o th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ti\u00eau th\u1ee5 t\u1ea1i TC. M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng ty l\u1edbn kh\u00e1c nh\u01b0 Intel, Apple, Tesla, General Motors, Ford, Qualcomm, Texas Instruments&nbsp; c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 m\u00e1y s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i TC v\u00e0 ph\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1ecf doanh thu c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ty n\u00e0y ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng TC.&nbsp; (The Most Surprising Us Companies In China Statistics And Trends in 2023, Gitnux Marketdata, September 5 2023)<\/p>\n\n\n\n<p>Trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, h\u00e3ng b\u00e1n g\u00e0 chi\u00ean KFC c\u00f3 7000 ti\u1ec7m t\u1ea1i TC v\u00e0 b\u00e1n nhi\u1ec1u g\u00e0 cho d\u00e2n TC h\u01a1n l\u00e0 cho d\u00e2n M\u1ef9. H\u00e3ng&nbsp; McDonald&#8217;s Corp v\u00e0o n\u0103m 2020 \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u01a1n 3,700 ti\u1ec7m t\u1ea1i TC. Walmart c\u00f3 400 ti\u1ec7m t\u1ea1i TC.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Glenn Luk, \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed uy t\u00edn Forbes t\u1eeb n\u0103m 2018 cho r\u1eb1ng n\u1ebfu m\u1ed9t iphone ho\u00e0n to\u00e0n s\u1ea3n xu\u1ea5t \u1edf M\u1ef9 gi\u00e1 th\u00e0nh m\u1ed7i chi\u1ebfc c\u00f3 th\u1ec3 cao t\u1eeb 30,000 cho t\u1edbi 100,000 dollar. L\u00fd do gi\u00e1 th\u00e0nh qu\u00e1 cao, theo l\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3, ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t iphone kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1ebf t\u1ea1o v\u00e0 l\u1eafp r\u00e1p m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e9o tay, c\u1ea7n m\u1eabn (Tooling engineering), m\u1ed9t ngh\u1ec1 c\u1ea7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m hu\u1ea5n luy\u1ec7n. C\u0169ng v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng iphone n\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i M\u1ef9 s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn con s\u1ed1 225.3 tri\u1ec7u chi\u1ebfc nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. (How Much Would An iPhone Cost If Apple Were Forced To Make It In America?, Forbes, 1\/17\/2018)<\/p>\n\n\n\n<p>Theo t\u1ed5ng k\u1ebft c\u1ee7a The U.S.-China Economic and Security Review Commission thu\u1ed9c Qu\u1ed1c H\u1ed9i M\u1ef9 hi\u1ec7n c\u00f3 252 c\u00f4ng ty TC ni\u00eam y\u1ebft tr\u00ean c\u00e1c Th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Ch\u1ee9ng Kho\u00e1n M\u1ef9 ( U.S. Stock Exchanges) v\u1edbi t\u1ed5ng s\u1ed1 Gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ed1n h\u00f3a th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng (Market capitalization) l\u00ean \u0111\u1ebfn 1003 t\u1ef7 dollar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hay m\u1ed9t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u1ed1c gia c\u0169ng th\u1ebf, m\u1ee5c \u0111\u00edch s\u1ed1ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn s\u1ed1ng. Nh\u00ecn v\u00e0o nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 nh\u00ecn v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 l\u1ea1c quan v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 bi quan m\u00e0 quan tr\u1ecdng l\u00e0 bi\u1ebft v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang di\u1ec5n ra \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed1i quan t\u00e2m cho quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a M\u1ef9 trong v\u00f9ng Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng s\u1ebd kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn m\u1ee9c h\u1ecd ph\u1ea3i mang \u0110\u1ec7 Th\u1ea5t H\u1ea1m \u0110\u1ed9i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ea3i ph\u1eadn Vi\u1ec7t Nam hay chu\u1ea9n chi nhi\u1ec1u t\u1ef7 M\u1ef9 kim \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u1ecdc tin m\u1ed9t chi\u1ebfn h\u1ea1m M\u1ef9 hay h\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1eabu h\u1ea1m M\u1ef9 \u0111i v\u00e0o khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 h\u1ed3i h\u1ed9p \u0111\u1ee3i ch\u1edd d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng s\u1eafp b\u00f9ng n\u1ed5 nay mai. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e2u. C\u00e1c m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ch\u1ec9 m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00f2n r\u1ea5t l\u00e2u m\u1edbi \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u201c\u0111i\u1ec3m v\u1ee1\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Trong quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a M\u1ef9, quy\u1ec1n t\u1ef1 do l\u01b0u th\u00f4ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea3o \u0111ang tranh ch\u1ea5p l\u00e0 hai v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t. Nh\u01b0ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf kh\u00f4n ngoan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft v\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh xung \u0111\u1ed9t qu\u1ed1c t\u1ebf, v\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c tranh ch\u1ea5p song ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh tranh ch\u1ea5p \u0111a ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung C\u1ed9ng c\u0169ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tuy\u00ean b\u1ed1 t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n h\u1ea3i h\u00e0nh tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng nh\u01b0ng c\u00f9ng l\u00fac l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c qu\u00e2n s\u1ef1 h\u00f3a Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea7n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa. Trung C\u1ed9ng c\u0169ng hi\u1ec3u ngo\u00e0i nh\u1eefng l\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch, \u0111\u01b0a t\u00e0u chi\u1ebfn tu\u1ea7n tra, g\u1edfi m\u00e1y bay \u0111\u1ebfn ch\u1ee5p h\u00ecnh, M\u1ef9 ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0i b\u00e0i h\u1ecdc \u201c\u0111i v\u1edbi M\u1ef9\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng d\u00e2n ch\u1ee7, l\u1ecbch s\u1eed bang giao qu\u1ed1c t\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n cho th\u1ea5y, v\u00ec quy\u1ec1n l\u1ee3i, c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1ea3o tr\u1ee3, bao che, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i nh\u01b0ng bi\u1ebft nghe l\u1eddi h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o y\u00eau n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng kh\u00f3 b\u1ea3o. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Pinochet c\u1ee7a Chile, Noriega c\u1ee7a Panama, Somoza c\u1ee7a Nicaragua, Marcos c\u1ee7a Phi Lu\u1eadt T\u00e2n l\u00e0 v\u00e0i th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft, hai b\u00e0i h\u1ecdc kh\u00e1c c\u1ea7n bi\u1ebft l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS Nicolae Ceausescu t\u1ea1i Romania v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Saddam Hussein t\u1ea1i Iraq.<\/p>\n\n\n\n<p>Khai th\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4 c\u1ee7a Romania, m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t d\u00e0i c\u00e1c t\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 c\u1ea3 C\u1ed9ng H\u00f2a l\u1eabn D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1u xem Ceausescu l\u00e0 con c\u1edd c\u1ea7n thi\u1ebft trong v\u00e1n c\u1edd Chi\u1ebfn Tranh L\u1ea1nh v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4. TT Richard Nixon vi\u1ebfng th\u0103m ch\u00ednh th\u1ee9c Romania th\u00e1ng 6, 1969 v\u00e0 t\u1eb7ng cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0y \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n T\u1ed1i Hu\u1ec7 Qu\u1ed1c (Most-Favored-Nation). Ch\u00ednh quy\u1ec1n Nixon c\u0169ng \u0111\u00e3 k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng M\u1ef9 cho Romania vay v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i. S\u1ed1 ti\u1ec1n nhi\u1ec1u t\u1ef7 \u0111\u00f4 la c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng M\u1ef9 cho Romania vay kh\u00f4ng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0&nbsp; tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e3ng ph\u00ed do qu\u1ea3n tr\u1ecb k\u00e9m, tham nh\u0169ng, ph\u1ea9m ch\u1ea5t h\u00e0ng h\u00f3a thi\u1ebfu ti\u00eau chu\u1ea9n b\u00e1n tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf. Khi n\u1ee3 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 tr\u1ea3 Ceausescu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n n\u00ean \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch tem phi\u1ebfu v\u00f4 c\u00f9ng h\u00e0 kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Romania.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 hai t\u1ed5 ch\u1ee9c Amnesty International v\u00e0 Helsinki Watch c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng t\u1ea1i Romania, Nicolae Ceausescu v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 t\u1eeb Richard Nixon \u0111\u1ebfn Jimmy Carter ti\u1ebfp \u0111\u00f3n m\u1ed9t c\u00e1ch trang tr\u1ecdng qua ba l\u1ea7n vi\u1ebfng th\u0103m M\u1ef9 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, 1973 v\u00e0 1978. TT Jimmy Carter gi\u1edbi thi\u1ec7u Nicolae Ceausescu nh\u01b0 \u201cm\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 v\u0129 \u0111\u1ea1i\u201d trong bu\u1ed5i ti\u1ebfp \u0111\u00f3n y ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 4, 1978 t\u1ea1i T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Iraq d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Saddam Hussein l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u00e1c. N\u0103m 2003, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng M\u1ef9 Donald H. Rumsfeld l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1c h\u1ecda k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea5n c\u00f4ng Iraq nh\u01b0ng n\u0103m 1983 c\u0169ng ch\u00ednh Donald H. Rumsfeld, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1eb7c s\u1ee9 c\u1ee7a TT Ronald Reagan \u0111\u01b0\u1ee3c Saddam Hussein ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ni\u1ec1m n\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoa K\u1ef3 \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Saddam Hussein \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed1i l\u1ef1c v\u1edbi Iran c\u00f9ng kh\u1ed1i H\u1ed3i Gi\u00e1o c\u1ef1c \u0111oan qu\u00e1 kh\u00edch v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c khai th\u00e1c d\u1ea7u h\u1ecfa. Khi b\u1eaft tay v\u1edbi Saddam Hussein, Donald H. Rumsfeld \u0111\u00e3 bi\u1ebft Iraq d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed h\u00f3a h\u1ecdc trong chi\u1ebfn tranh ch\u1ed1ng Iran v\u00e0 t\u00e0n s\u00e1t th\u01b0\u1eddng d\u00e2n Kurds. Hai ch\u1ee5c n\u0103m sau, M\u1ef9 xua qu\u00e2n l\u1eadt \u0111\u1ed5 Saddam Hussein c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ed1 ph\u1eadn \u0111au th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kurds m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Do \u0111\u00f3, \u0111\u1eebng ng\u1ea1c nhi\u00ean khi M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn vai tr\u00f2 \u201c\u0111u d\u00e2y\u201d c\u1ee7a CSVN \u0111\u1ebfn khi n\u00e0o vai tr\u00f2 n\u00e0y c\u00f2n ph\u1ee5c v\u1ee5 cho quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a M\u1ef9.&nbsp; Cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u v\u00ec t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 ng\u00e0y nay l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Ho\u00e0ng Sa, Tr\u01b0\u1eddng Sa l\u00e0 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t m\u1edbi bi\u1ebft \u0111au khi nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ecb Trung C\u1ed9ng c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u00ednh tr\u1ecb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u1eeb TC v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc to\u00e0n di\u1ec7n, Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i c\u00f3 d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y, ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i c\u00f3 d\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i th\u00eam, d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c Trung C\u1ed9ng. Ngo\u00e0i ra, d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn s\u1edbm, \u0111\u1eebng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfn tranh \u00c1 Ch\u00e2u b\u00f9ng n\u1ed5, m\u00e1u \u0111\u1ed5, th\u00e2y ph\u01a1i m\u1edbi \u0111\u1ebfn. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Vi\u1ec7t Nam \u0111o\u00e0n k\u1ebft d\u01b0\u1edbi ng\u1ecdn c\u1edd d\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi th\u1eadt s\u1ef1 t\u1eadp trung \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho m\u1ed9t qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng l\u00e2u d\u00e0i. V\u0169 kh\u00ed d\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd g\u00e2y m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng d\u00e2y chuy\u1ec1n d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 tan v\u1ee1 to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 ch\u1ebf CS. M\u1ed9t TC m\u00eanh m\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1 tan th\u00e0nh nhi\u1ec1u m\u1ea3nh, ch\u1ee7 quy\u1ec1n ngay t\u1ea1i l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u00f2n kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i chi l\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n tr\u00ean hai nh\u00f3m \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, Tr\u01b0\u1eddng Sa xa x\u00f4i. Khi kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh, nh\u1eefng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u201c\u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee1i b\u00f2\u201d 9 \u0111o\u1ea1n, 10 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a TC ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng m\u1ea3nh gi\u1ea5y l\u1ed9n. Sau Th\u1ebf Chi\u1ebfn Th\u1ee9 Hai, th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn c\u1ee7a Ba Lan nh\u01b0 Wroc\u0142aw, c\u1ea3ng quan tr\u1ecdng nh\u01b0 Gda\u0144sk t\u1eebng b\u1ecb \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t m\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n, cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u m\u1edbi c\u00f3 nhi\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng tin h\u1ecdc b\u00f9ng n\u1ed5 \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 1990 \u0111\u00e3 gi\u00fap mang con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u00e0u, ngh\u00e8o, sang, h\u00e8n, kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ebfn g\u1ea7n nhau trong m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t nh\u1ecf d\u1ea7n. Nh\u1eefng h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n c\u00e1ch gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n nhi\u1ec1u. Nh\u00e2n lo\u1ea1i ng\u00e0y nay c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edf, kh\u00f4ng b\u1ecb bao b\u1ecdc trong b\u1ed1n b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0n s\u00f3ng chuy\u1ec3n h\u00f3a mang \u0111\u1eb7c t\u00ednh th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111ang di\u1ec5n ra tr\u00ean ph\u1ea1m vi c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb kinh t\u1ebf v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t lan sang nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a, th\u00f4ng tin, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.&nbsp; N\u0103m 1990, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ea5n th\u00e2n tranh \u0111\u1ea5u c\u00f2n \u0111\u1ebfm tr\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u00f3n tay, h\u00f4m nay h\u1ecd c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf kh\u1eafp ba mi\u1ec1n. Con s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ef1c thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111ang l\u1edbn m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1edbi c\u1ea7m quy\u1ec1n CSVN d\u00f9ng m\u1ecdi bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u00f4i nh\u1ecd, \u0111e d\u1ecda, b\u1eaft b\u1edb, t\u00f9 \u0111\u00e0y c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i nh\u01b0ng ch\u00ednh h\u1ecd c\u0169ng ph\u1ea3i bi\u1ebft kh\u00f4ng b\u1ea1o l\u1ef1c n\u00e0o ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u1edbn m\u1ea1nh \u00e2m th\u1ea7m nh\u01b0ng m\u00e3nh li\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eadn th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi. B\u00e0i h\u1ecdc Ba Lan, Romania, \u0110\u00f4ng \u0110\u1ee9c v.v. c\u00f2n r\u1ea5t m\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t, trong hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, trong m\u1ecdi ng\u00e0nh ngh\u1ec1, m\u1ecdi tr\u00ecnh \u0111\u1ed9, m\u1ecdi th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi lo \u00e2u r\u1eb1ng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f3 kh\u0103n v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng l\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ea7m v\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng. N\u1ed7i lo l\u1eafng n\u00e0y r\u1ea5t d\u1ec5 hi\u1ec3u, quen thu\u1ed9c, \u0111i \u0111\u00e2u c\u0169ng nghe nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.&nbsp; C\u00e1c l\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ea7m v\u00f3c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m, ba ng\u01b0\u1eddi, v\u1eady h\u00e0ng tr\u0103m qu\u1ed1c gia c\u00f2n l\u1ea1i n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3?&nbsp; Nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u01b0 ba n\u01b0\u1edbc Baltics, M\u00f4ng C\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf bi\u1ebft \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1989 nh\u01b0ng \u0111\u00e3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c t\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb nguy\u1ec7n v\u1ecdng chung c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, bi\u1ebft \u0111o\u00e0n k\u1ebft, ki\u00ean nh\u1eabn, v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi y\u1ebfu t\u1ed1 ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, t\u1eadn d\u1ee5ng m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u1ee7 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ebfn t\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n c\u1ed9ng h\u00f2a b\u1ec1n v\u1eefng. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t&nbsp; l\u00e0m h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y x\u01b0a ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng tranh lu\u1eadn nhau, trong n\u01b0\u1edbc hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc s\u1ebd \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 l\u1ef1c, trong n\u01b0\u1edbc hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc s\u1ebd l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 ch\u00ednh th\u00fac \u0111\u1ea9y chuy\u1ebfn t\u00e0u d\u00e2n ch\u1ee7. H\u00f4m nay, nh\u1eefng tranh lu\u1eadn \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ea7n thi\u1ebft n\u1eefa. Cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh v\u00ec t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 cho d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam d\u00f9 h\u1ecd l\u00e0 ai v\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2u tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n Trung \u0110\u1ea1o<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a TT M\u1ef9 Joe Biden v\u00e0o th\u00e1ng 10, 2023 \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6173,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-6172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tieu-luan-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6174,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6172\/revisions\/6174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}