{"id":5651,"date":"2022-02-24T06:41:08","date_gmt":"2022-02-24T11:41:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=5651"},"modified":"2022-02-24T06:47:24","modified_gmt":"2022-02-24T11:47:24","slug":"tac-dung-cua-tam-nhin-chinh-tri-qua-xung-dot-nga-ukraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=5651","title":{"rendered":"T\u00c1C D\u1ee4NG C\u1ee6A T\u1ea6M NH\u00ccN CH\u00cdNH TR\u1eca QUA XUNG \u0110\u1ed8T NGA- UKRAINE"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">&nbsp;<\/pre>\n\n\n<p>B\u1ed1n ch\u1eef &#8220;Ukraine thu\u1ed9c Nga&#8221; \u0111\u00f3ng \u0111inh trong \u0111\u1ea7u c\u1ee7a TT Nga g\u1ed1c s\u0129 quan t\u00ecnh b\u00e1o Li\u00ean X\u00f4 t\u1ea1i \u0110\u00f4ng \u0110\u1ee9c Vladimir Putin. Theo t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao M\u1ef9, trong m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb c\u1ee7a NATO 2008 t\u1ea1i Bucharest, Romania, Putin nh\u1eafc cho TT George W. Bush bi\u1ebft \u201cUkraine kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia\u201d m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Nga. &nbsp;Trong m\u1ed9t ti\u1ec3u lu\u1eadn \u0111\u0103ng tr\u00ean website c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Nga ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, 2021 \u201c<em>V\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nga v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ukraine<\/em>&#8220;, Putin cho r\u1eb1ng Nga v\u00e0 Ukraine l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a, m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u1ecbch s\u1eed: \u201cNg\u01b0\u1eddi Nga, ng\u01b0\u1eddi Ukraine v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Belarus \u0111\u1ec1u l\u00e0 con ch\u00e1u c\u1ee7a Rus c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ea5t \u1edf ch\u00e2u \u00c2u.\u201d<\/p>\n\n\n<p>Sau nhi\u1ec1u n\u0103m t\u00ecm c\u00e1ch s\u00e1p nh\u1eadp Ukraine v\u00e0o Nga l\u1ea7n\nn\u1eefa b\u1eb1ng nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 2, 2022 Putin ch\u1ecdn con \u0111\u01b0\u1eddng v\u0169 l\u1ef1c\nqua vi\u1ec7c ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea5n c\u00f4ng Ukraine. <\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ebfn tranh b\u00f9ng n\u1ed5 h\u00f4m nay l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 ph\u00e1t xu\u1ea5t\nt\u1eeb c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1ed1i n\u1ed9i sai l\u1ea7m su\u1ed1t 31 n\u0103m c\u1ee7a nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0\nch\u00ednh ph\u1ee7 Ukraine b\u1ea5t t\u00e0i v\u00e0 tham nh\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi Leonid\nKravchuk, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Belarus t\u1ea1i l\u1ec5 k\u00fd k\u1ebft gi\u1eefa c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Nga,\nUkraine v\u00e0 Belarus \u0111\u1ec3 th\u00e0nh l\u1eadp C\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u1ed9c L\u1eadp (Commonwealth of\nIndependent States).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i tr\u00f2ng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi\nNga Ho\u00e0ng do Boris Yeltsin \u0111\u1eb7t tr\u00ean c\u1ed5 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf s\u1eafp tho\u00e1t kh\u1ecfi Li\u00ean X\u00f4.\nLi\u00ean X\u00f4 s\u1ee5p h\u01a1n hai tu\u1ea7n sau \u0111\u00f3. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb ba n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf v\u00f9ng Baltics, ph\u1ea7n l\u1edbn\nr\u01a1i v\u00e0o chi\u1ebfc b\u1eaby s\u1ed1ng chung trong th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh s\u00e1ch an ninh c\u1ee7a Nga d\u00f9 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u th\u1eddi\nk\u1ef3 t\u1eeb phong ki\u1ebfn sang CS t\u1edbi c\u1ed9ng h\u00f2a v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nga thi\u1ebft l\u1eadp\nv\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ed9t v\u00f9ng an ninh chung quanh bi\u00ean gi\u1edbi. Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc b\u00ed m\u1eadt gi\u1eefa Stalin\nv\u00e0 Hitler 1939 c\u0169ng n\u1eb1m trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau 1991, Ukraine c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i tho\u00e1t kh\u1ecfi \u1ea3nh\nh\u01b0\u1edfng Nga nh\u01b0ng kh\u00f4ng tho\u00e1t ch\u1ec9 v\u00ec gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn qu\u00e1 h\u1eb9p.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukraine tr\u01b0\u1edbc 1994 l\u00e0 m\u1ed9t trong ba qu\u1ed1c gia c\u00f3\nkh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, sau M\u1ef9 v\u00e0 Nga. N\u0103m 1994, Ukraine\n\u0111\u1ed3ng \u00fd h\u1ee7y b\u1ecf v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1ea1i m\u1ed9t kho\u1ea3n l\u1ee3i quan tr\u1ecdng\nhay cam k\u1ebft c\u1ee7a Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c n\u00e0o, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 gia nh\u1eadp c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng kinh t\u1ebf \u00c2u\nCh\u00e2u, th\u00e0nh vi\u00ean NATO, vi\u1ec7n tr\u1ee3 h\u00e0ng n\u0103m v.v\u2026 ngo\u00e0i tr\u1eeb nh\u1eefng h\u1ee9a h\u1eb9n tr\u00ean \u0111\u1ea7u\nm\u00f4i ch\u00f3t l\u01b0\u1ee1i c\u1ee7a Anh, M\u1ef9, Nga t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb Budapest . Nga s\u00e1p nh\u1eadp v\u00f9ng Crimea\nc\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1edbn m\u1ea1nh n\u00e0o. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng cho \u0111\u1ebfn l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1ed9t qu\u1ed1c\ngia t\u1ea7m nh\u00ecn v\u1eabn l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh hay m\u1ed9t\nd\u00e2n t\u1ed9c. Bi\u1ebfn c\u1ed1 Ukraine l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1eadn m\u1ec7nh\n\u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 12, 1991 t\u1ea1i m\u1ed9t\nkhu nh\u00e0 ngh\u1ec9 m\u00f9a \u0111\u00f4ng thu\u1ed9c Belarus, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi Ba Lan 8 km, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ba n\u01b0\u1edbc\nRussia, Ukraine, and Belarus v\u1eeba tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp kh\u1ecfi Li\u00ean X\u00f4 g\u1eb7p nhau. <\/p>\n\n\n\n<p>Boris Yeltsin \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Nga, Stanislav\nShushkevich \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Belarus v\u00e0 Leonid Kravchuk \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Ukraine. C\u1ea3 ba l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\n\u0111\u1ec1u r\u1ea5t vui m\u1eebng, ph\u1ea5n kh\u1edfi v\u00ec qu\u1ed1c gia h\u1ecd \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda m\u1edbi \u0111\u1ea7y hy\nv\u1ecdng cho t\u01b0\u01a1ng lai. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 v\u1edbi 3 qu\u1ed1c gia trong s\u1ed1 15 n\u01b0\u1edbc\n\u201cx\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a\u201d Li\u00ean X\u00f4, tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb nh\u01b0ng trong th\u1ef1c t\u1ebf ba n\u01b0\u1edbc n\u00e0y\nchi\u1ebfm t\u1edbi 73% d\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 80% di\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4. Trong ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 12 h\u00f4m\n\u0111\u00f3, ba ph\u00e1i \u0111o\u00e0n tuy\u00ean b\u1ed1 th\u00e0nh l\u1eadp C\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u1ed9c L\u1eadp\n(Commonwealth of Independent States).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecdc tin m\u1ed9t th\u00f4ng c\u00e1o chung \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd,\nMikhail Gorbachev trong di\u1ec5n v\u0103n truy\u1ec1n h\u00ecnh ng\u00e0y h\u00f4m sau tuy\u00ean b\u1ed1 v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ea1i\ndi\u1ec7n ba n\u01b0\u1edbc k\u00fd l\u00e0 \u201cb\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, Yeltsin v\u00e0\nGorbachev g\u1eb7p nhau m\u1ed9t ti\u1ebfng r\u01b0\u1ee1i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Khi b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi ph\u00f2ng h\u1ecdp,\nGorbachev bi\u1ebft d\u00f9 \u00f4ng t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch c\u1ee9u v\u00e3n s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng\ntr\u00e1nh kh\u1ecfi. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong bu\u1ed5i h\u1ecdp \u0111\u00f3, Boris Yeltsin, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\nNga v\u1eeba h\u1ed3i sinh v\u00e0 Mikhail Gorbachev, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Li\u00ean X\u00f4 \u0111ang h\u1ea5p h\u1ed1i, \u0111\u1ed3ng \u00fd\nn\u0103m ch\u00f4n c\u1ea5t Li\u00ean X\u00f4 l\u00e0 1992 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i 1991 nh\u01b0 \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra. <\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u00f3 Li\u00ean X\u00f4 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0ng\ntrong th\u1ef1c t\u1ebf \u0111ang tr\u00ean \u0111\u00e0 tan r\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eafc l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ba th\u00e1ng, 18 th\u00e1ng 8,\n1991, phe c\u1ef1c \u0111oan b\u1ea3o th\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnh\u00f3m t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi\u201d trong trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng\nCSLX r\u00e1ng h\u1ebft s\u1ee9c h\u1eaft h\u01a1i l\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ed1 ph\u1ee5c h\u1ed3i sinh kh\u00ed cho Li\u00ean X\u00f4.\nTh\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o ch\u00ed g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnh\u00f3m t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi\u201d, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng quay ng\u01b0\u1ee3c kim\n\u0111\u1ed3ng h\u1ed3 tr\u1edf l\u1ea1i th\u1eddi Leonid Brezhnev. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 l\u00e0 nh\u1eefng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao c\u1ea5p nh\u1ea5t trong \u0111\u1ea3ng\nnh\u01b0 Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch N\u01b0\u1edbc Gennady Yanayev, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Valentin Pavlov, B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9\nQu\u1ed1c Ph\u00f2ng Dmitry Yazov, T\u1ed5ng Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c KGB Vladimir Kryuchkov v.v\u2026 \u201cnh\u00f3m t\u00e1m\nng\u01b0\u1eddi\u201d \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ef1c qu\u00e1 ba ng\u00e0y v\u00ec b\u1ed9 m\u00e1y CS \u0111\u00e3 r\u1ec7u r\u00e3 \u0111\u1ebfn t\u1eadn\nc\u00f9ng. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y s\u1ef1 m\u1ee5c n\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9\n\u0111\u1ed9c t\u00e0i CS th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb b\u00ean trong c\u01a1 ch\u1ebf. C\u0103n nh\u00e0 c\u00e0ng cao c\u00e0ng d\u1ec5 s\u1ee5p \u0111\u1ed5.\nTh\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u tr\u00ean m\u1ed9t h\u1ea1 t\u1ea7ng kinh t\u1ebf\nx\u00e3 h\u1ed9i m\u1ee5c n\u00e1t. <\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1eadt \u0111\u1ed5 Gorbachev ch\u1eb3ng nh\u1eefng kh\u00f4ng\nl\u00e0m ch\u1eadm phong tr\u00e0o \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ea1i 15 n\u01b0\u1edbc \u201cC\u1ed9ng H\u00f2a X\u00e3 H\u1ed9i Ch\u1ee7 Ngh\u0129a\u201d tr\u00e1i l\u1ea1i\nth\u00fac \u0111\u1ea9y phong tr\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh nhanh h\u01a1n v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi kh\u00e1 v\u1ed9i v\u00e3 c\u1ee7a\nC\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u1ed9c L\u1eadp (Commonwealth of Independent States, g\u1ecdi t\u1eaft\nCIS). <\/p>\n\n\n\n<p>Boris Yeltsin mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t Gorbachev tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1\nki\u1ec7n \u0111\u00e3 r\u1ed3i khi th\u00e0nh l\u1eadp CIS thay th\u1ebf cho Li\u00ean X\u00f4 nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu\nc\u1ea7u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean sau khi Li\u00ean X\u00f4 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 . Sau l\u1ec5 k\u00fd k\u1ebft s\u01a1 kh\u1edfi, c\u00e1c\nqu\u1ed1c gia Trung \u00c1 v\u00e0 v\u00f9ng Caucasus nh\u01b0 Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan,\nTurkmenistan, Uzbekistan, Armenia, Azerbaijan, Georgia v\u00e0 Moldova l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tham\ngia. <\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia tham gia CIS \u0111\u1ec1u\n\u00fd th\u1ee9c vai tr\u00f2 ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u1ee7a Nga nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t n\u1eb7ng. H\u1ecd quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn\nc\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i h\u01a1n l\u00e0 vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Nga trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c\nkh\u00e1c, nh\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n l\u00e3nh th\u1ed5, an ninh v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u1edbi th\u1eddi Putin kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cl\u00e2n bang\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c\nra \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u201cv\u00f9ng \u0111\u1ed9n\u201d bao b\u1ecdc chung quanh Nga nh\u01b0 th\u1eddi Nga\nHo\u00e0ng. <\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 ba qu\u1ed1c gia r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00f9ng\nBaltics \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. L\u00e3nh \u0111\u1ea1o ba qu\u1ed1c gia nh\u1ecf n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1eb3ng th\u1eebng\nvi\u1ec7c tham gia C\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u1ed9c L\u1eadp. Ba n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 Latvia, Lithuania,\nEstonia. <\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ecdn Latvia \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch v\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i\nngo\u1ea1i v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Lithuania, Estonia v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1ee7a\nLatvia.<\/p>\n\n\n\n<p>Latvia l\u00e0 qu\u1ed1c gia theo th\u1ec3 ch\u1ebf C\u1ed9ng H\u00f2a\nv\u00f9ng Baltic, th\u1ee7 \u0111\u00f4 Riga, c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 2019 l\u00e0 1.9 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, b\u1eb1ng\nd\u00e2n s\u1ed1 t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam, c\u00f3 chung bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi Estonia, Lithuania, Belarus v\u00e0\nNga. <\/p>\n\n\n\n<p>Latvia \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u0103m 1918 nh\u01b0ng b\u1ecb Li\u00ean X\u00f4\nchi\u1ebfm n\u0103m 1940, b\u1ecb \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 chi\u1ebfm n\u0103m 1941, b\u1ecb Li\u00ean X\u00f4 chi\u1ebfm l\u1ea7n n\u1eefa n\u0103m\n1944 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc CS trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Li\u00ean X\u00f4 m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn khi ch\u00ednh\nth\u1ee9c \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u0103m 1991. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eb1ng vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn Tuy\u00ean B\u1ed1 v\u1ec1 T\u00e1i L\u1eadp N\u1ec1n\n\u0110\u1ed9c L\u1eadp c\u1ee7a C\u1ed9ng H\u00f2a Latvia (The Declaration on Restoration of Independence of\nthe Republic of Latvia), Latvia ch\u00ednh th\u1ee9c tho\u00e1t ra kh\u1ecfi qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o Li\u00ean X\u00f4 ng\u00e0y 4\nth\u00e1ng 5 n\u0103m 1990, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i tr\u01b0\u1edbc khi Li\u00ean X\u00f4 \u0111\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 m\u1ed9t c\u00e1ch bi quan v\u00e0 h\u1ea1n\nh\u1eb9p r\u1eb1ng khi n\u00e0o Li\u00ean X\u00f4 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i th\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf chung quanh kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp.\nKh\u00f4ng. Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong kh\u1ed1i Li\u00ean X\u00f4 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c l\u1eadp tr\u01b0\u1edbc khi Li\u00ean\nX\u00f4 tan r\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u1ec1n c\u1ed9ng h\u00f2a Latvia kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh\nh\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng h\u00f2a t\u00e2n l\u1eadp m\u00e0 k\u1ebf t\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed9ng h\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh\nl\u1eadp t\u1eeb 1918. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111a s\u1ed1 th\u00e0nh vi\u00ean b\u1ecf phi\u1ebfu hay ch\u1ea5p\nnh\u1eadn b\u1ea3n tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u01b0a sinh ra trong giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed 71 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3,\nh\u1ecd bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1ecbch s\u1eed Latvia l\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng C\u1ed9ng H\u00f2a li\u00ean t\u1ee5c. Gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc Latvia c\u1ee7a\nth\u1eddi \u0111i\u1ec3m 1990 \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n Latvia n\u0103m 1918 \u0111\u1ea7y hy sinh gian kh\u1ed5\nd\u01b0\u1edbi hai \u00e1ch Hitler v\u00e0 Stalin, hai l\u00e3nh t\u1ee5 \u0111\u1ed9c t\u00e0i t\u00e0n \u00e1c nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed\nlo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 Latvia h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch trong lo\u1ea1t b\u00e0i\nv\u1ec1 c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00f9ng Baltics, trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 1990, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o phong tr\u00e0o \u0111\u1ed9c\nl\u1eadp Latvia c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00f4 c\u00f9ng s\u00e1ng su\u1ed1t th\u1ec3 hi\u1ec7n qua b\u1ed1n quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh\nd\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p>(1). Thay v\u00ec theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau ri\u00eang,\nl\u00e3nh \u0111\u1ea1o phong tr\u00e0o gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u1ec9 t\u1eadp trung d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c duy nh\u1ea5t l\u00e0\nPhong Tr\u00e0o D\u00e2n T\u1ed9c Latvia (Latvian People\u2019s Front) nh\u1eb1m theo \u0111u\u1ed5i ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u1ee5c\nti\u00eau c\u1ee5 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft l\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS t\u1ea1i Latvia v\u00e0 \u201ctho\u00e1t Nga\u201d. H\u1ecd \u00fd th\u1ee9c\nm\u1ecdi ph\u00e2n h\u00f3a trong l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ec9 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho Nga v\u1eadn d\u1ee5ng v\u00e0 \u201ctho\u00e1t Nga\u201d\nquan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u201ctho\u00e1t Nga\u201d v\u1ec1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia Phong Tr\u00e0o\nD\u00e2n T\u1ed9c Latvia kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS b\u1ecf t\u00f9, \u0111\u00e0n \u00e1p hay c\u00e1c\nth\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ed1ng C\u1ed9ng m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 ai \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau \u201ct\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7\u201d v\u00e0\n\u201ctho\u00e1t Nga\u201d. M\u1ee5c ti\u00eau c\u00e0ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00e0ng d\u1ec5 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng gian c\u00e0ng r\u1ed9ng\nc\u00e0ng d\u1ec5 quy t\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9. <\/p>\n\n\n\n<p>(2). D\u1ee9t kho\u00e1t \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2n\nch\u1ee7 ngay t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp. C\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ba qu\u1ed1c gia Baltic lu\u00f4n\nngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c2u. H\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00ednh tr\u1ecb\ngia th\u00e2n M\u1ef9 hay c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh v\u1edbi M\u1ef9 m\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n gh\u00e9t M\u1ef9 nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ecd\nbi\u1ebft \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u1ecf t\u1eebng b\u1ecb x\u00e2u x\u00e9 b\u1edfi c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u0111\u1ed9c t\u00e0i\n\u0111i v\u1ec1 ph\u00eda M\u1ef9 l\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i. <\/p>\n\n\n\n<p>(3). V\u1eadn d\u1ee5ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb g\u1ea1t g\u1eabm tr\u01b0\u1edbc\nm\u1ecdi c\u1ea3i t\u1ed5 kinh t\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a Mikhail Gorbachev. C\u00e1c phong tr\u00e0o \u0111\u1ed5i m\u1edbi t\u1ea1i\nLatvia \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch th\u00edch t\u1eeb c\u00e1c phong tr\u00e0o \u0111\u1ed5i m\u1edbi do Gorbachev ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i\nMoscow. Nh\u01b0ng c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o phong tr\u00e0o \u0111\u1ed9c l\u1eadp Latvia ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00f9ng kh\u00f4ng gian d\u1ec5\nth\u1edf c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed5i m\u1edbi \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 d\u1ea5y l\u00ean phong tr\u00e0o \u0111\u00f2i t\u1ef1 do \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i\ntheo \u0111u\u00f4i Gorbachev.<\/p>\n\n\n\n<p>(4). T\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Boris Yeltsin\ntham gia v\u00e0o C\u1ed9ng \u0110\u1ed3ng C\u00e1c Qu\u1ed1c Gia \u0110\u1ed9c L\u1eadp c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u1ef1u Li\u00ean X\u00f4 \u0111\u1ec3\nr\u1ed3i kh\u1ed1i n\u00e0y b\u1ecb cu\u1ed1n v\u00e0o v\u00f2ng ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a Nga cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi c\u00e1c qu\u1ed1c gia s\u00e1ng l\u1eadp hay gia nh\u1eadp\nsau \u0111\u00f3 nh\u01b0 Ukraine, Georgia ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng c\u1ea3nh \u201ctr\u00e1nh v\u1ecf d\u01b0a Li\u00ean X\u00f4 g\u1eb7p v\u1ecf d\u1eeba\nNga\u201d, Latvia l\u00e0 qu\u1ed1c gia c\u00f3 m\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf nhanh nh\u1ea5t Ch\u00e2u \u00c2u. GDP tr\u00ean\n\u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi n\u0103m 2020 c\u1ee7a Latvia l\u00e0 17,560 M\u1ef9 kim, g\u1ea5p 7 l\u1ea7n Vi\u1ec7t Nam. Latvia h\u1ed9i\nvi\u00ean c\u1ee7a NATO, Li\u00ean Hi\u1ec7p Ch\u00e2u \u00c2u (EU), WTO, UN, IMF v\u00e0 nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf\nkh\u00e1c. Nh\u1edd c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn th\u1eddi \u0111\u1ea1i, c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00f9ng Baltic tr\u1edf n\u00ean\ngi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 kh\u1ed1i NATO b\u1ea3o v\u1ec7. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f2ng ch\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7\nkh\u00f4ng ph\u1eadn c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ed9i vi\u00ean c\u1ee7a NATO ghi r\u00f5: \u201cNATO b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00ednh to\u00e0n v\u1eb9n,\nan to\u00e0n v\u00e0 an ninh c\u1ee7a kh\u00f4ng ph\u1eadn m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch duy tr\u00ec nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u1ef1c thi m\u1ed9t\nch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00ean kh\u00f4ng 24 gi\u1edd m\u1ed7i ng\u00e0y, 7 ng\u00e0y m\u1ed7i tu\u1ea7n, 365 ng\u00e0y m\u1ed7i n\u0103m do B\u1ed9\nT\u01b0 l\u1ec7nh Kh\u00f4ng qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng minh gi\u00e1m s\u00e1t.\u201d (NATO ensures the integrity, safety and\nsecurity of its airspace by maintaining a 24\/7\/365 Air Policing mission,\noverseen by Allied Air Command.) <\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh s\u00e1ch ki\u1ec3m so\u00e1t kh\u00f4ng ph\u1eadn c\u1ee7a NATO\n\u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb 1961 nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u0103m 2004 \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1ed9i vi\u00ean m\u1edbi\nv\u00f9ng Baltic. <\/p>\n\n\n\n<p>Vladimir Putin d\u00f9 gan l\u1edbn c\u1ee1 n\u00e0o c\u0169ng\nkh\u00f4ng d\u00e1m th\u1eed Article 5 c\u1ee7a NATO: \u201cM\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c\ncoi l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Putin ch\u1ec9 gi\u1ecfi h\u0103m he nh\u01b0ng m\u1ed9t phi c\u01a1 d\u00f9\nchi\u1ebfn \u0111\u1ea5u hay d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 d\u00f9 c\u1ed1 t\u00ecnh hay s\u01a1 \u00fd bay v\u00e0o kh\u00f4ng ph\u1eadn Latvia s\u1ebd b\u1ecb ch\u1eb7n\nt\u1ee9c kh\u1eafc. M\u1edbi \u0111\u00e2y th\u00f4i, 30 th\u00e1ng 7 2021, c\u00e1c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u01a1 F35 c\u1ee7a NATO ch\u1eb7n hai\nm\u00e1y bay th\u00e1m th\u00ednh c\u1ee7a Nga c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb v\u00f9ng Kaliningrad thu\u1ed9c Nga tr\u00ean bi\u1ec3n\nBaltic ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi c\u00e1c m\u00e1y bay n\u00e0y bay v\u00e0o kh\u00f4ng ph\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc\nBaltic. <\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c em h\u1ecdc sinh Latvia ng\u00e0y nay m\u1ed7i s\u00e1ng\ny\u00ean t\u00e2m c\u1eafp s\u00e1ch \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng trong m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do, gi\u00e0u m\u1ea1nh v\u00e0 thanh b\u00ecnh\nl\u00e0 nh\u1edd t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0, cha ch\u00fa c\u00e1c em.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, v\u00ec gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1eafc b\u1ecbnh\ntham quy\u1ec1n c\u1ed1 v\u1ecb, ham m\u00ea quy\u1ec1n l\u1ef1c, c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Belarus, Uzbekistan \u0111\u1ebfn\nnay v\u1eabn c\u00f2n ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong \u0111\u1ed9c t\u00e0i, \u00e1p b\u1ee9c. <\/p>\n\n\n\n<p>Alexander Lukashenko c\u1ee7a Belarus l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eb1ng\nch\u1ee9ng. Sau 26 n\u0103m, y v\u00e0 phe nh\u00f3m v\u1eabn s\u1ed1ng xa hoa tr\u00ean s\u1ef1 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c\nBelarus ch\u1ec9 v\u00ec sau l\u01b0ng y c\u00f3 Putin che ch\u1edf. Nh\u1eefng ch\u1eef v\u00e0ng m\u00e0 Yeltsin v\u00e0 sau \u0111\u00f3\nPutin cam k\u1ebft t\u00f4n tr\u1ecdng ch\u1ee7 quy\u1ec1n Belarus v\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ea9u hi\u1ec7u \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ef1 do\u201d\nvang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 th\u1ee7 \u0111\u00f4 Minsk trong ng\u00e0y l\u1ec5 m\u1eebng \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ea9u\nhi\u1ec7u m\u1ec9a mai, l\u1ea1c l\u00f5ng, v\u00f4 h\u1ed3n. <\/p>\n\n\n\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi d\u00f9 sinh ra \u1edf \u0111\u00e2u tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t\nn\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u01b0\u1edbc m\u01a1 v\u00e0 khao kh\u00e1t gi\u1ed1ng nhau. Kh\u00e1c nhau ch\u0103ng l\u00e0 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u1ec1\nph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 1990 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m\n\u0111\u1ea7y th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1ec1 t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u1ed1i v\u1edbi 15 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a 15 n\u01b0\u1edbc v\u1eeba tho\u00e1t ra kh\u1ecfi\nLi\u00ean X\u00f4. Cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh c\u00e2n n\u00e3o gi\u1eefa h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc v\u00f4 gi\u00e1 m\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7\ntr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n h\u1ecdc thu\u1ed9c. M\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn xa s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ea5t c\u00e1nh bay xa v\u00e0\nt\u1ea7m nh\u00ecn b\u1ea3o th\u1ee7, h\u1eb9p h\u00f2i, c\u1ed5 h\u1ee7 v\u00e0 l\u1ea1c h\u1eadu s\u1ebd \u0111\u1ea9y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0o h\u1ed1 th\u1eb3m. <\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n Trung \u0110\u1ea1o<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; B\u1ed1n ch\u1eef &#8220;Ukraine thu\u1ed9c Nga&#8221; \u0111\u00f3ng \u0111inh trong \u0111\u1ea7u c\u1ee7a TT Nga g\u1ed1c s\u0129 quan t\u00ecnh b\u00e1o Li\u00ean X\u00f4<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5652,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tieu-luan-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5651"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5655,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5651\/revisions\/5655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}