{"id":5499,"date":"2021-08-03T06:09:17","date_gmt":"2021-08-03T11:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=5499"},"modified":"2021-08-03T06:09:19","modified_gmt":"2021-08-03T11:09:19","slug":"ly-quang-dieu-va-chinh-sach-ngan-ngua-cs-tai-singapore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=5499","title":{"rendered":"L\u00dd QUANG DI\u1ec6U V\u00c0 CH\u00cdNH S\u00c1CH NG\u0102N NG\u1eeaA CS T\u1ea0I SINGAPORE"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><\/h1>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"\"><tbody><tr><td>    <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u1ef1u Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng C\u1ed9ng H\u00f2a Singapore L\u00fd Quang Di\u1ec7u\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n h\u00f4m 5 th\u00e1ng 2, 2015 v\u00ec b\u1ec7nh vi\u00eam ph\u1ed5i tr\u1ea7m tr\u1ecdng. Ch\u1ec9 v\u00e0i h\u00f4m sau, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n qua h\u1ec7 th\u1ed1ng duy tr\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng (life support). Theo nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n tin, hai n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o di ch\u00fac m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n trong \u0111\u00f3 \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n k\u00e9o d\u00e0i s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00f4 ngh\u0129a b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y. Theo th\u00f4ng b\u00e1o c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Singapore \u201c\u00f4ng qua \u0111\u1eddi trong thanh th\u1ea3n\u201d t\u1ea1i T\u1ed5ng Y Vi\u1ec7n Singapore l\u00fac 03:18 s\u00e1ng, gi\u1edd \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 Hai 23 th\u00e1ng 3, 2015, th\u1ecd 91 tu\u1ed5i. L\u00fd Quang Di\u1ec7u l\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Singapore v\u00e0 m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m k\u1ef7 ni\u1ec7m 50 n\u0103m \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a qu\u1ed1c gia n\u00e0y.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><em>C\u00e1c\nth\u00e0nh t\u1ef1u kinh t\u1ebf<\/em><em>&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1\n\u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb Margaret Thatcher c\u1ee7a Anh tr\u01b0\u1edbc\n\u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn Barack Obama&nbsp;c\u1ee7a\nHoa K\u1ef3 hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 t\u1eebng ca ng\u1ee3i Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Quang Di\u1ec7u. \u00d4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn r\u1ea5t xa kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00e0o t\u01b0\u01a1ng lai\nSingapore m\u00e0 c\u1ea3 ch\u00ednh tr\u1ecb khu v\u1ef1c \u00c1 Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m 1994,\nL\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng trong v\u00f9ng Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1\n\u0111\u1ed1i n\u1ed9i, m\u1eb7c d\u00f9 nhi\u1ec1u ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee9ng r\u1eafn c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;t\u1ea1o n\u00ean nhi\u1ec1u tranh\nlu\u1eadn v\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh, \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m tin v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00ednh\nm\u00ecnh v\u00e0 ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Singapore \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u01b0a qu\u1ed1c gia r\u1ea5t nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 b\u1ecb\nbao quanh b\u1edfi c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng th\u00e2n thi\u1ec7n th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc gi\u00e0u c\u00f3\nnh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Ng\u00e0y nay, Singapore, qu\u1ed1c gia c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 5.5 tri\u1ec7u, l\u00e0 m\u1ed9t trong\nnh\u1eefng trung t\u00e2m th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, m\u1ed9t trong n\u0103m c\u1ea3ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i b\u1eadn\nr\u1ed9n nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi cao th\u1ee9 ba tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3\nm\u1ed9t danh s\u00e1ch d\u00e0i c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1ea3ng danh d\u1ef1 m\u00e0 c\u00e1c th\u1ed1ng k\u00ea, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kinh t\u1ebf,\nt\u00e0i ch\u00e1nh, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf d\u00e0nh cho Singapore trong nhi\u1ec1u l\u00e3nh v\u1ef1c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n,\nWorld Bank t\u1eeb 2006 \u0111\u1ebfn 2016 x\u1ebfp Singapore v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 d\u1ec5\nd\u00e0ng l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i (The ease of doing business) v\u00e0 gi\u1eef v\u1ecb th\u1ee9 n\u00e0y su\u1ed1t 10 n\u0103m\nli\u1ec1n; n\u0103m 2015 Singapore \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ea1ng nh\u00ec tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 qu\u1ed1c gia c\u1ea1nh tranh\nnh\u1ea5t (Most competitive country in the world); n\u0103m 2011, Singapore \u0111\u1ee9ng h\u1ea1ng nh\u1ea5t\nv\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00e0i s\u1ea3n tr\u00ed tu\u1ec7 (The best protection of intellectual property); WHO\n(World Health Organization) n\u0103m 2010 x\u1ebfp Singapore h\u1ea1ng nh\u00ec v\u1ec1 t\u1ec9 l\u1ec7 t\u1eed vong th\u1ea5p\ntrong thi\u1ebfu nhi; T\u1ed5 ch\u1ee9c Minh B\u1ea1ch Qu\u1ed1c T\u1ebf (Transparency International:\nCorruption Perceptions Index) n\u0103m 2010 x\u1ebfp Singapore v\u00e0o h\u1ea1ng qu\u1ed1c gia trong s\u1ea1ch\nnh\u1ea5t. V\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ea3ng danh d\u1ef1 qu\u1ed1c t\u1ebf kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Th\u00e0nh\nt\u1ef1u l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u<\/em><em>&nbsp;ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u kinh t\u1ebf<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Reihan\nSalam, Ch\u1ee7 b\u00fat \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u1ee7a National Review\nInstitute v\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh tr\u1ecb, trong ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 k\u1ebft\nlu\u1eadn <em>Th\u00e0nh T\u1ef1u L\u1edbn Nh\u1ea5t C\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u<\/em><em>&nbsp;Ch\u01b0a H\u1eb3n L\u00e0 Th\u00e0nh T\u1ef1u Kinh\nT\u1ebf c\u1ee7a Singapore<\/em> (Lee\nKuan Yew\u2019s Greatest Accomplishment May Not Have Been Singapore\u2019s Economic\nSuccess) \u0111\u0103ng tr\u00ean National Review s\u00e1ng 23\/3\/2015 v\u1eeba qua.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Theo\nReihan Salam, trong nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc 1959, x\u00e3 h\u1ed9i\nSingapore ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng xung \u0111\u1ed9t ch\u1ee7ng t\u1ed9c gi\u1eefa c\u00e1c s\u1eafc d\u00e2n \u1ea4n, M\u00e3 Lai\nv\u00e0 Trung Hoa kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 kinh t\u1ebf m\u00e0 trong c\u1ea3 v\u0103n h\u00f3a, t\u00f4n gi\u00e1o. Ngo\u00e0i ra, s\u1ef1\nph\u00e2n li\u1ec7t tr\u1ea7m tr\u1ecdng di\u1ec5n ra trong sinh ho\u1ea1t ch\u00ednh tr\u1ecb v\u1edbi \u0111a s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n CS\nv\u00e0 th\u00e2n C\u1ed9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Hoa, trong khi \u0111a s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ed1ng C\u1ed9ng l\u00e0 g\u1ed1c M\u00e3\nLai. Th\u1ebf nh\u01b0ng, ng\u00e0y nay c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i kh\u00f4ng m\u1ed9t qu\u1ed1c gia n\u00e0o m\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n\nthu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ea7n thi\u1ec3u s\u1ed1 c\u1ea3m th\u1ea5y an to\u00e0n h\u01a1n t\u1ea1i Singapore v\u00e0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1\nng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n t\u1ea1i Singapore v\u1ed1n sinh ra t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. S\u1ef1 an to\u00e0n, \u1ed5n\n\u0111\u1ecbnh v\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra n\u1ebfu qu\u1ed1c gia n\u00e0y n\u1eb1m trong tay CS. Th\u00e0nh t\u1ef1u\nl\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u1ed1 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Quang Di\u1ec7u, do \u0111\u00f3, ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u ng\u0103n ch\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a\nphong tr\u00e0o CS t\u1ea1i Singapore.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>L\u1ecbch\ns\u1eed phong tr\u00e0o CS t\u1ea1i M\u00e3 Lai v\u00e0 Singapore&nbsp;<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m\n1927, n\u0103m c\u00e1n b\u1ed9 CS Trung c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i t\u1edbi M\u00e3 Lai \u0111\u1ec3 th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ea3ng CS\nNanyang (M\u00e3 Lai, Singapore) v\u1edbi t\u1ea7m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng bao g\u1ed3m c\u1ea3 Th\u00e1i Lan, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng\nv\u00e0 c\u00e1c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0110\u00f4ng \u1ea4n thu\u1ed9c H\u00f2a Lan. N\u0103m 1930, \u0110\u1ec7 Tam Qu\u1ed1c T\u1ebf CS (1919-1943)\nt\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb t\u1ea1i Singapore, gi\u1ea3i t\u00e1n \u0111\u1ea3ng CS Nanyang v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ea3ng\nCS M\u00e3 Lai. C\u00f9ng th\u1eddi gian n\u00e0y, \u0111\u1ea3ng CSVN c\u0169ng thu\u1ed9c \u0110\u1ec7 Tam Qu\u1ed1c T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecba\nb\u00e0n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai bao g\u1ed3m M\u00e3 Lai, Singapore v\u00e0 lan r\u1ed9ng sang t\u1eadn\nTh\u00e1i Lan. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n\nch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Trung c\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea3ng CSTQ b\u1edfi v\u00ec \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean CS M\u00e3 Lai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\ng\u1ed1c Hoa. Nh\u1eefng n\u0103m h\u00f2a ho\u00e3n gi\u1eefa \u0111\u1ea3ng CSTQ v\u00e0 Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng Trung Hoa \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng\nNh\u1eadt, \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh h\u01a1n. N\u0103m 1939, \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai c\u00f3\nkho\u1ea3ng 40 ng\u00e0n \u0111\u1ea3ng vi\u00ean v\u1edbi m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 \u0111\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i Singapore. T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a\n\u0111\u1ea3ng CSVN kh\u00f4ng ghi th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a n\u0103m 1939 nh\u01b0ng trong giai \u0111o\u1ea1n 1935 \u0111\u1ea3ng ch\u1ec9\nc\u00f3 600 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean. So s\u00e1nh \u0111\u1ec3 th\u1ea5y, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd m\u1ea1nh\n\u0111\u1ebfn d\u01b0\u1eddng n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c\n\u0111\u1ea3ng CS thu\u1ed9c \u0110\u1ec7 Tam Qu\u1ed1c T\u1ebf, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 M\u00e3 Lai, th\u1ef1c thi m\u1ed9t chi\u1ebfn\nl\u01b0\u1ee3c gi\u1ed1ng nhau do Lenin&nbsp;v\u1ea1ch\nra trong C\u01b0\u01a1ng l\u0129nh c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1ebf C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ec7 Tam Qu\u1ed1c\nT\u1ebf l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 1919 v\u00e0 Lu\u1eadn C\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 V\u1ea5n \u0111\u1ec1 D\u00e2n T\u1ed9c v\u00e0 Thu\u1ed9c \u0110\u1ecba do\nLenin \u0111\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ec7 Tam Qu\u1ed1c T\u1ebf CS l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0o n\u0103m 1920. Ch\u1ea5p h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng\nl\u1ed1i qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00f3, \u0111\u1ea3ng CS t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba d\u00f9ng c\u01a1 h\u1ed9i h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh\nquy\u1ec1n ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea3ng m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng khai. M\u00e3 Lai-Singapore\nch\u1ed1ng Anh, Trung Hoa ch\u1ed1ng Nh\u1eadt v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam ch\u1ed1ng Ph\u00e1p. \u0110\u1ea3ng CS m\u01b0\u1ee3n chi\u1ebfc c\u1ea7u\nch\u1ed1ng th\u1ef1c d\u00e2n, ph\u00e1t x\u00edt v\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec3\n\u0111\u1ea1t m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ed1i h\u1eadu l\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS tr\u00ean ph\u1ea1m vi c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Lai\nTeck<\/em><em>, T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai c\u00f3 d\u00f2ng m\u00e1u\nVi\u1ec7t Nam&nbsp;<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Khi\nTh\u1ebf Chi\u1ebfn th\u1ee9 Hai b\u00f9ng n\u1ed5, \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai tuy\u00ean b\u1ed1 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u1ea3o\nh\u1ed9 Anh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 Singapore. Nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean CS M\u00e3 Lai \u0111\u01b0\u1ee3c Anh hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n\ns\u1ef1. Lai Teck&nbsp;l\u00e0\nT\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u00e0m vi\u1ec7c cho\nnhi\u1ec1u c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o ch\u1ed1ng CS. Y c\u00f3 m\u00e1u Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi cha l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 m\u1eb9\nl\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa. Lai Teck sinh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00f3 t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1t. \u0110\u1ea1t\nt\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c cho c\u01a1 quan m\u1eadt th\u00e1m Ph\u00e1p v\u00e0 x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u1ea3ng CSVN. Sau khi to\u00e0n\nth\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, Ph\u00e1p chuy\u1ec3n Lai Teck sang cho t\u00ecnh b\u00e1o Anh v\u00e0 t\u00ecnh b\u00e1o Anh ch\u1ec9\nth\u1ecb y x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai n\u0103m 1935. Lai Teck c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ec3u s\u1eed \u0111\u1ea7y k\u1ef3 b\u00ed\nv\u00e0 nhi\u1ec1u c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ai tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ecfa m\u00e3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi\nSingapore r\u01a1i v\u00e0o tay Nh\u1eadt, T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 Lai Teck&nbsp;b\u1ecb Nh\u1eadt b\u1eaft v\u00e0 trong\ngiai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y y l\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Nh\u1eadt. Sau Th\u1ebf Chi\u1ebfn th\u1ee9 Hai, Lai Teck v\u1eabn\nti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong \u0111\u1ea3ng CS. M\u00e3i cho \u0111\u1ebfn 1947, khi qu\u00e1 kh\u1ee9 b\u1ecb phanh phui,\nLai Teck b\u1ecf tr\u1ed1n sang Th\u00e1i. Chin Peng, T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 m\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ea3ng vi\u00ean\nCS Th\u00e1i v\u00e0 CS Vi\u1ec7t Nam \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t Th\u00e1i truy l\u00f9ng Lai Teck. Cu\u1ed1i\nc\u00f9ng, m\u1ed9t t\u1ed5 \u00e1m s\u00e1t CS Th\u00e1i t\u00ecm ra v\u00e0 si\u1ebft c\u1ed5 y ch\u1ebft t\u1ea1i Bangkok. X\u00e1c c\u1ee7a Lai\nTeck \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m xu\u1ed1ng s\u00f4ng Chao Phraya n\u0103m 1947. N\u0103m \u0111\u00f3 Lai Teck 44 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p><em>C\u1ed9ng\ns\u1ea3n M\u00e3 Lai v\u00e0 Singapore sau Th\u1ebf Chi\u1ebfn th\u1ee9 Hai<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ed1ng\nnh\u01b0 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, khi Nh\u1eadt r\u00fat lui nh\u01b0ng \u0110\u1ed3ng Minh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u00e1c nh\u00f3m CS M\u00e3 Lai\nxu\u1ea5t hi\u1ec7n, nh\u1ea5t l\u00e0 trong c\u00e1c khu ng\u01b0\u1eddi Hoa. C\u00e1c \u0111\u1ea3ng vi\u00ean CS n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o \u0111\u00f3n\nnh\u01b0 nh\u1eefng anh h\u00f9ng c\u1ee9u tinh d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110\u1ea3ng CS t\u1ecbch thu v\u0169 kh\u00ed do Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u00e0\ntuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u0111\u1ea3ng vi\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4ng khai. Nh\u1eefng \u201ctrung \u0111o\u00e0n\u201d CS trong th\u1eddi chi\u1ebfn\nm\u1ed7i \u0111\u01a1n v\u1ecb ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m l\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u1ebfn con s\u1ed1 6 ng\u00e0n trong m\u1ed9t th\u1eddi gian\nng\u1eafn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Khi\nch\u00ednh quy\u1ec1n b\u1ea3o h\u1ed9 Anh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i l\u1eadp t\u1ea1i Singapore, h\u1ecd \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai\nph\u1ea3i giao n\u1ea1p v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n c\u00e1c \u201ctrung \u0111o\u00e0n\u201d CS. \u0110\u1ea3ng CS bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ed3ng \u00fd\ngi\u1ea3i t\u00e1n nh\u01b0ng c\u0169ng gi\u1ea5u \u0111i nhi\u1ec1u v\u0169 kh\u00ed. Theo l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai, c\u00e1c\n\u201ctrung \u0111o\u00e0n\u201d ph\u1ea3i gi\u1ea3i t\u00e1n v\u00ec thi\u1ebfu h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1n b\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb vi\u00ean \u0111\u1ec3 n\u1eafm v\u1eefng\nph\u1ea7n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, nh\u01b0ng d\u00f9 sao \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sai l\u1ea7m c\u1ee7a\n\u0111\u1ea3ng. Trong khi \u0111\u00f3 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ea3ng CS l\u1ee3i d\u1ee5ng kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng cu\u1ed1i Th\u1ebf Chi\u1ebfn\nth\u1ee9 Hai \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 v\u00e0i th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1c qua bi\u1ebfn c\u1ed1 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cC\u00e1ch m\u1ea1ng M\u00f9a\nThu\u201d n\u0103m 1945. <\/p>\n\n\n\n<p>Sau\nth\u1eddi k\u1ef3 Lai Teck, Chin Peng, 27 tu\u1ed5i, m\u1ed9t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CS M\u00e3 Lai g\u1ed1c Hoa l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n T\u1ed5ng\nb\u00ed th\u01b0 v\u00e0o n\u0103m 1938 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n sang \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, bao g\u1ed3m \u00e1m s\u00e1t v\u00e0\nkh\u1ee7ng b\u1ed1. Ch\u00ednh quy\u1ec1n ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ea1nh qua c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch truy l\u00f9ng c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea3ng\nnh\u01b0ng Chin Peng tr\u1ed1n tho\u00e1t. \u0110\u1ea3ng CS M\u00e3 Lai th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ngo\u1ea1i vi c\u00f3\nt\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eadn Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng D\u00e2n T\u1ed9c M\u00e3 Lai. Ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u00e3 Lai \u00e1p d\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1eaft\nngu\u1ed3n ti\u1ebfp t\u1ebf cho CS b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a d\u00e2n v\u1ec1 c\u00e1c \u201cKhu t\u00e2n l\u1eadp\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh\nch\u1eb7t ch\u1ebd. Sau l\u1ea7n \u0111\u00e0m ph\u00e1n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t trong h\u00f2a b\u00ecnh th\u1ea5t\nb\u1ea1i, c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng CS r\u00fat lui d\u1ea7n v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi Th\u00e1i. Theo \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n c\u1ee7a B\u1ed9 Ngo\u1ea1i\ngiao Hoa K\u1ef3, s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean CS M\u00e3 Lai trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00e0o kho\u1ea3ng 2\nng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi. Anh trao tr\u1ea3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp ho\u00e0n to\u00e0n cho M\u00e3 Lai ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1957\nnh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ea3o h\u1ed9 Singapore.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>L\u00fd\nQuang Di\u1ec7u<\/em><em>&nbsp;v\u00e0 CS Singapore<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m\n1950, sau khi h\u1ecdc xong ng\u00e0nh lu\u1eadt t\u1ea1i Fitzwilliam College, Cambridge, Anh, v\u00e0\nho\u00e0n t\u1ea5t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1ef1c t\u1eadp Lu\u1eadt, L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o lu\u1eadt s\u01b0\n\u0111o\u00e0n Anh nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u1ed5i \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh ngh\u1ec1 \u1edf Anh v\u00e0 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00e0ng lu\u1eadt s\u01b0 27 tu\u1ed5i\ntr\u1edf l\u1ea1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng mang theo m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc v\u1edbi t\u1ea7m nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, m\u1ed9t\nl\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i, m\u1ed9t quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u00f3ng g\u00f3p x\u00e2y d\u1ef1ng Singapore th\u00e0nh m\u1ed9t\n\u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u00f9ng c\u01b0\u1eddng, th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fd\nQuang Di\u1ec7u&nbsp;l\u00e0\nm\u1ed9t trong ba ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh l\u1eadp \u0110\u1ea3ng H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Nh\u00e2n d\u00e2n Singapore&nbsp;(People Action Party, g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 PAP) v\u00e0o ng\u00e0y\n21 th\u00e1ng 11, 1954. M\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a PAP l\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m an ninh qu\u1ed1c gia m\u00e0 kh\u00f4ng\nph\u1ea3i s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh trong tuy\u00ean ng\u00f4n th\u00e0nh l\u1eadp \u201cPAP s\u1eb5n s\u00e0ng h\u1ee3p\nt\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh th\u1eadt v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ed9c\nl\u1eadp th\u1eadt s\u1ef1 cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Trong\ncu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed th\u00e1ng N\u0103m 1959, PAP th\u1eafng l\u1edbn. Singapore th\u00e0nh qu\u1ed1c gia t\u1ef1 tr\u1ecb\ntrong khu\u00f4n kh\u1ed5 Commonwealth v\u00e0 L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;l\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u ti\u00ean\nv\u1edbi Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Sir William Allmond Codrington Goode l\u00e0 Qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng. Theo k\u1ebft qu\u1ea3\nc\u1ee7a cu\u1ed9c tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd 1962, Singapore s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o Li\u00ean Bang M\u00e3 Lai. Vi\u1ec7c ch\u1ecdn\ngia nh\u1eadp Li\u00ean Bang M\u00e3 Lai ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb m\u1ed1i lo ng\u1ea1i thi\u1ebfu t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 ngo\u00e0i\nra, m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00ednh tr\u1ecb gia c\u0169ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Singapore c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t\nqu\u1ed1c gia CS. Tuy nhi\u00ean ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 3 n\u0103m, Qu\u1ed1c h\u1ed9i M\u00e3 Lai v\u1edbi s\u1ed1 phi\u1ebfu 126\ntr\u00ean 126 lo\u1ea1i Singapore ra kh\u1ecfi li\u00ean bang. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t\nt\u01b0\u01a1ng lai Singapore \u0111\u1ea7y b\u1ea5t \u1ed5n. Ngay c\u1ea3 trong n\u1ed9i b\u1ed9 PAP, v\u00e0i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c\nth\u00e0nh vi\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1ecdn con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea3 khuynh cho ri\u00eang h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p><em>C\u00e1c\nth\u00e0nh ph\u1ea7n CS v\u00e0 t\u1ea3 khuynh trong l\u00e3nh \u0111\u1ea1o PAP<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hai\nth\u00e0nh vi\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp kh\u00e1c l\u00e0 Fong Swee Suan&nbsp;v\u00e0 Lim Chin Siong&nbsp;c\u00f3 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng t\u1ea3\nkhuynh trong l\u00fac L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;quy\u1ebft t\u00e2m ng\u0103n ch\u1eadn m\u1ea7m\nm\u1ed1ng CS ph\u00e1t sinh trong x\u00e3 h\u1ed9i Singapore. L\u00fd Quang Di\u1ec7u bi\u1ebft r\u00f5 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\nv\u00e0 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean PAP b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng CS v\u00e0 vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1nh CS ch\u1eb3ng\nkh\u00e1c g\u00ec ng\u1ed3i tr\u00ean l\u01b0ng c\u1ecdp, nh\u01b0ng \u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m tin\nki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u00edch s\u1ed1ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi m\u00ecnh. Mu\u1ed1n \u0111\u01b0a Singapore tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c\ngia c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i x\u00f3a b\u1ecf m\u1ecdi t\u00e0n t\u00edch CS c\u00f2n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9\nv\u00e0 ng\u0103n ch\u1eadn m\u1ecdi m\u1ea7m m\u1ed1ng ph\u00e1t sinh c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 CS t\u1ea1i Singapore. T\u1ea5t c\u1ea3\nch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i n\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea3ng\nPAP t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng thanh ni\u00ean Singapore tr\u1ebb, c\u00f3 tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi\nc\u00e1c nghi\u1ec7p \u0111o\u00e0n, nh\u01b0ng nh\u01b0 L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;gi\u1ea3i th\u00edch, s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft\nn\u00e0y ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t lo\u1ea1i \u201ch\u00f4n nh\u00e2n h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng\u201d v\u00ec \u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i ti\u1ebfng Anh\nn\u00ean c\u1ea7n c\u00e1c \u0111\u1ea3ng vi\u00ean bi\u1ebft n\u00f3i ti\u1ebfng T\u00e0u trong gi\u1edbi lao \u0111\u1ed9ng th\u00e2n CS.<\/p>\n\n\n\n<p>Lim\nChin Siong, m\u1ed9t trong ba ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh l\u1eadp, c\u00f3 gi\u1ecdng\nn\u00f3i h\u00f9ng h\u1ed3n v\u00e0 thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc c\u1eed D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c H\u1ed9i \u0111\u01a1n v\u1ecb Bukit\nTimah khi ch\u1ec9 m\u1edbi 22 tu\u1ed5i. N\u0103m 23 tu\u1ed5i Lim Chin Siong v\u00e0 L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;\u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho\nSingapore \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 hi\u1ebfn ph\u00e1p t\u1ea1i London.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng\nho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea3 khuynh qu\u00e1 kh\u00edch c\u1ee7a Lim Chin Siong&nbsp;\u0111\u00e3 l\u00e0m cho hai l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\nPAP xa nhau r\u1ea5t s\u1edbm. L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;t\u1ed1 c\u00e1o Lim Chin Siong\nl\u00e0 CS v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o S\u1eafc Lu\u1eadt An Ninh Qu\u1ed1c N\u1ed9i (Internal Security Act) b\u1ecf t\u00f9 \u0111\u1ed3ng\nch\u00ed s\u00e1ng l\u1eadp PAP n\u00e0y nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c\nd\u00f9 Lim t\u1eeb ch\u1ed1i l\u00e0 CS, c\u00e1c h\u00e0nh vi c\u1ee7a y nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc di\u1ec5n v\u0103n trong l\u1ec5 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m\nJoseph Stalin v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh ph\u1ee7 L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;sau khi Singapore s\u00e1p\nnh\u1eadp v\u00e0o M\u00e3 Lai cho th\u1ea5y ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng CS h\u00f3a M\u00e3 Lai bao g\u1ed3m c\u1ea3 Singapore n\u1eb1m\ntrong \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Lim v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng Barisan Sosialis do y th\u00e0nh l\u1eadp. D\u00f9\nsao, sau khi Lim Chin Siong&nbsp;ch\u1ebft ng\u00e0y 5 th\u00e1ng Hai\n1996, L\u00fd Quang Di\u1ec7u b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng v\u1ec1 quy\u1ebft t\u00e2m, t\u1eadn t\u1ee5y v\u1edbi l\u00fd t\u01b0\u1edfng\nd\u00e0nh cho \u0111\u1ed3ng ch\u00ed s\u00e1ng l\u1eadp PAP v\u1eeba qua \u0111\u1eddi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Fong\nSwee Suan, m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp kh\u00e1c c\u1ee7a PAP\nc\u0169ng c\u00f3 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng th\u00e2n CS. Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;h\u1ecdc h\u00e0nh \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, Fong\nSwee Suan b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t ra kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc v\u00ec tham gia \u0111\u00ecnh c\u00f4ng. Fong\nd\u00e0nh h\u1ebft th\u1eddi gian c\u00f2n l\u1ea1i cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a gi\u1edbi th\u1ee3 thuy\u1ec1n. Trong th\u1eddi\ngian PAP l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Singapore, Fong Swee Suan l\u00e0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Lao \u0110\u1ed9ng. Th\u00e1ng B\u1ea3y\n1961, L\u00fd Quang Di\u1ec7u y\u00eau c\u1ea7u Fong Swee Suan t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec c\u00f3 li\u00ean can \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u00eau\ng\u1ecdi Singapore t\u1ef1 tr\u1ecb. Fong b\u1ecb b\u1eaft th\u00e1ng Hai 1963, giam t\u1ea1i M\u00e3 Lai v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng\nth\u00edch v\u00e0o th\u00e1ng T\u00e1m 1967. Fong c\u00f3 ni\u1ec1m tin s\u00e2u xa r\u1eb1ng gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u00e2n l\u00e0 gi\u1edbi b\u1ecb\n\u00e1p b\u1ee9c b\u00f3c l\u1ed9t v\u00e0 nghi\u1ec7p \u0111o\u00e0n l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3i\nph\u00f3ng \u00e1p b\u1ee9c b\u00f3c l\u1ed9t. \u00d4ng th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 CS.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau\nkhi gi\u1edbi h\u1ea1n c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n CS v\u00e0 t\u1ea3 khuynh trong h\u00e0ng ng\u0169 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o PAP, v\u00e0 \u1ed5n\n\u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c n\u1ed9i, L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00e0ng lo\u1ea1t\nc\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf. Singapore gia\nnh\u1eadp Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c 1965 v\u00e0 ASEAN 1967.<\/p>\n\n\n\n<p><em>L\u00fd\nQuang Di\u1ec7u<\/em><em>&nbsp;v\u00e0 CS Trung Qu\u1ed1c<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3\nl\u1ebd kh\u00f4ng ai c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;v\u1ec1 hi\u1ec3m h\u1ecda CSTQ t\u1ea1i\nSingapore. H\u1ea7u h\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i t\u1ea5t c\u1ea3, \u0111\u1ea3ng vi\u00ean CS ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i\nSingapore l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa. Do \u0111\u00f3, t\u00e1ch r\u1eddi Singapore ra kh\u1ecfi qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng\nc\u00e0ng xa c\u00e0ng t\u1ed1t. \u00d4ng h\u1ecdc v\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft CS t\u1ea1i Anh m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 nhi\u1ec1u\nl\u1ea7n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 ngh\u0129a CS kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c\nl\u1eadp v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a CS kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng Singapore th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh v\u1ec1\nm\u1ecdi m\u1eb7t.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o\nnh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 1960, trong l\u00fac c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSVN ph\u1ea3i sang ch\u1ea7u\nTrung C\u1ed9ng h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 xin s\u00fang \u0111\u1ea1n, L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;t\u1eeb ch\u1ed1i ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c\nth\u1eeba nh\u1eadn n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a Nh\u00e2n d\u00e2n Trung Hoa l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u1ee7 quy\u1ec1n to\u00e0n v\u1eb9n.\nNh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee9ng r\u1eafn c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 L\u00fd Quang Di\u1ec7u sau khi Singapore ra kh\u1ecfi\nLi\u00ean bang M\u00e3 Lai l\u00e0 nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i mong manh c\u1ee7a b\u00e1n \u0111\u1ea3o n\u00e0y v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n\ns\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a C\u1ed9ng S\u1ea3n v\u1edbi h\u1eadu thu\u1eabn t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Khi\n\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh&nbsp;ph\u00e1t\n\u0111\u1ed9ng b\u1ed1n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a, L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c quan h\u1ec7\nkinh t\u1ebf, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi Trung C\u1ed9ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Singapore nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a thi\u1ebft\nl\u1eadp c\u00e1c quan h\u1ec7 ch\u00ednh tr\u1ecb tr\u00ean t\u1ea7m m\u1ee9c qu\u1ed1c gia. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f4ng khai b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1\nk\u00ednh ph\u1ee5c d\u00e0nh cho \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi th\u0103m Trung C\u1ed9ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n, m\u00e3i \u0111\u1ebfn\nth\u00e1ng 10 n\u0103m 1990, khi Singapore \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, L\u00fd\nQuang Di\u1ec7u m\u1edbi thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi Trung C\u1ed9ng. Singapore\nl\u00e0 n\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i c\u00f9ng \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 th\u1eeba nh\u1eadn C\u1ed9ng H\u00f2a Nh\u00e2n D\u00e2n Trung Hoa. V\u00e0 m\u1eb7c d\u00f9\nc\u00f4ng nh\u1eadn Trung C\u1ed9ng, L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng duy tr\u00ec m\u1ed9t quan h\u1ec7 t\u1ed1t v\u1edbi\n\u0110\u00e0i Loan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Quan\nh\u1ec7 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi Trung C\u1ed9ng, tr\u00e1nh ph\u00ea b\u00ecnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb CS t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng\nkh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;th\u1eeba nh\u1eadn c\u01a1 ch\u1ebf CS\nl\u00e0 \u0111\u00fang. L\u00fd Quang Di\u1ec7u hi\u1ec3u CS h\u01a1n nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u1ed1c gia kh\u00e1c v\u00ec ch\u00ednh \u00f4ng \u0111\u00e3\nt\u1eebng tranh \u0111\u1ea5u m\u1ed9t c\u00e1ch gian nan \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eadn CS t\u1ea1i Singapore c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng\nph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 l\u00e2u v\u1ec1 d\u00e0i n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u1ea4n \u0110\u1ed9 s\u1ebd gi\u00fap cho qu\u1ed1c gia n\u00e0y v\u01b0\u1ee3t qua\nTrung C\u1ed9ng.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t\ns\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 Trung C\u1ed9ng nh\u01b0 Lu Qi&nbsp;g\u1ecdi L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;l\u00e0 hanjian (H\u00e1n Gian)\nkhi k\u1ebft \u00e1n \u00f4ng L\u00fd \u0111\u00e3 bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Singapore s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ebfng Anh nh\u01b0 ng\u00f4n ng\u1eef\nch\u00ednh v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0m cho \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Singapore g\u1ed1c Hoa ng\u00e0y nay kh\u00f4ng bi\u1ebft\nti\u1ebfng T\u00e0u. Nh\u01b0ng t\u00ean h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u00e0y qu\u00ean r\u1eb1ng L\u00fd Quang Di\u1ec7u l\u00e0 Singapore ch\u1ee9 kh\u00f4ng\nph\u1ea3i l\u00e0 Trung Hoa v\u00e0 l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e1n. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh duy tr\u00ec ti\u1ebfng Anh l\u00e0m\nng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh ngay t\u1eeb th\u1eddi gian m\u1edbi \u0111\u1ed9c l\u1eadp l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong t\u1ea7m nh\u00ecn xa c\u1ee7a\nh\u1ecd L\u00fd \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho Singapore d\u1ec5 d\u00e0ng h\u1ed9i nh\u1eadp v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a n\u0103m\nch\u1ee5c n\u0103m sau.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Trong\nth\u1eddi k\u1ef3 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, L\u00fd Quang Di\u1ec7u&nbsp;v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\ns\u00e1ng su\u1ed1t \u1edf ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u00e3 l\u1ee3i d\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch ch\u1ed1ng CS c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c\nv\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u1edbi Hoa K\u1ef3. Nh\u1edd \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1ec1n kinh t\u1ebf Singapore m\u00e0\nnhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf kh\u00e1c \u1edf ch\u00e2u \u00c1 nh\u01b0 Nam H\u00e0n, \u0110\u00e0i Loan c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t c\u1ea5t c\u00e1nh v\u00e0\ntrong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi ca ng\u1ee3i nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng con r\u1ed3ng ch\u00e2u\n\u00c1.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cV\u00e2ng,\nn\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y h\u00f4m nay\u201d<\/em><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 Joseph Chinyong Liow, thu\u1ed9c Vi\u1ec7n Nghi\u00ean C\u1ee9u\nBrookings, ph\u00e2n t\u00edch trong b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn L\u00fd Quang Di\u1ec7u, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1\nh\u00f4m 22 th\u00e1ng 3 v\u1eeba qua, ch\u00ednh l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u00e3 gi\u00fap L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u01b0a\nSingapore t\u1eeb m\u1ed9t qu\u1ed1c gia b\u1ecb tr\u1ecb, ph\u00e2n h\u00f3a ch\u00ednh tr\u1ecb, CS ho\u00e0nh h\u00e0nh, xung \u0111\u1ed9t\nch\u1ee7ng t\u1ed9c, thi\u1ebfu th\u1ed1n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean thi\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c\nnh\u00e2n lo\u1ea1i kh\u1eafp n\u0103m ch\u00e2u k\u00ednh n\u1ec3.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fd Quang Di\u1ec7u, m\u1ed9t l\u1ea7n, th\u1eeba nh\u1eadn\n\u0111\u00e3 c\u00f3 can thi\u1ec7p v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n nh\u01b0ng nh\u01b0 \u00f4ng bi\u1ec7n lu\u1eadn khi\ntr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a t\u1edd The Straits Times v\u00e0o th\u00e1ng 4, 1987: <em>\u201cV\u00e2ng, n\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y\nh\u00f4m nay.\u201d<\/em> \u0110\u00fang th\u1ebf, l\u1ecbch s\u1eed Singapore hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh m\u1ed9t\nc\u00e1ch h\u00f9ng h\u1ed3n r\u1eb1ng L\u00fd Quang Di\u1ec7u c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c gia duy\nnh\u1ea5t kh\u00f4ng nh\u1eefng gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c\n\u0111\u1ed9c l\u1eadp m\u00e0 c\u00f2n x\u00f3a b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng CS t\u1ea1i Singapore v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u00f4ng\nth\u0103ng ti\u1ebfn v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u00e2n lo\u1ea1i.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tham\nkh\u1ea3o<\/em><em>:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Josey,\nA. (2012). <em>Lee Kuan Yew: The Crucial\nYears.<\/em> Marshall Cavendish International 2012.<\/li><li>Lenin, V.\n(1920, June 5). National and Colonial Questions for the Second Congress of the\nCommunist International. <a href=\"https:\/\/www.marxists.org\/archive\/lenin\/works\/1920\/jun\/05.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.marxists.org\/archive\/lenin\/works\/1920\/jun\/05.htm<\/a><\/li><li><em>The Cold War in Asia (1945-1990).<\/em>\nNational Archives of Australia.<\/li><li>Malayan\nCommunist Party&nbsp;<\/li><li><a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Malayan_Communist_Party\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Malayan_Communist_Party<\/a><em><\/em><\/li><li>Workers&#8217;\nParty of Singapore&nbsp;<\/li><li><a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Workers%27_Party_of_Singapore\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Workers%27_Party_of_Singapore<\/a><em><\/em><\/li><li>Internal\nSecurity Act (Singapore) <em>http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Internal_Security_Act_(Singapore<\/em><\/li><li>Salam,\nR. (2015, March 24). Lee Kuan Yew\u2019s Greatest Accomplishment May Not Have Been\nSingapore\u2019s Economic Success. <em>National\nReview<\/em>.<\/li><li><a href=\"http:\/\/www.nationalreview.com\/article\/415871\/lee-kuan-yews-greatest-accomplishment-may-not-have-been-singapores-economic-success\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.nationalreview.com\/article\/415871\/lee-kuan-yews-greatest-accomplishment-may-not-have-been-singapores-economic-success<\/a><em><\/em><\/li><li>Barisan\nSosialis <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Barisan_Sosialis\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Barisan_Sosialis<\/a><em><\/em><\/li><li>Lim\nChin Siong&nbsp;<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lim_Chin_Siong\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lim_Chin_Siong<\/a><\/li><li>Lee\nKuan Yew, Early Political Career <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lee_Kuan_Yew#Early_political_career.C2.A0.E2.80.93_1951_to_195\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lee_Kuan_Yew#Early_political_career.C2.A0.E2.80.93_1951_to_195<\/a><\/li><li>Fong\nSwee Suan&nbsp;<a href=\"http:\/\/eresources.nlb.gov.sg\/infopedia\/articles\/SIP_2013-07-29_173512.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/eresources.nlb.gov.sg\/infopedia\/articles\/SIP_2013-07-29_173512.html<\/a><em><\/em><\/li><li>Lai\nTeck&nbsp;<\/li><li><a href=\"http:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FLai_Teck&amp;h=4AQF7c-TA&amp;s=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lai_Teck<\/a><em><\/em><\/li><li>Singapore\n<\/li><li><a href=\"http:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FSingapore&amp;h=oAQH_xYoH&amp;s=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Singapore<\/a><em><\/em><\/li><li>Malaysia<\/li><li><a href=\"http:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMalaysia&amp;h=_AQFVJEcf&amp;s=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Malaysia<\/a><em><\/em><\/li><li>Wain,\nB. (2011, January 21). Lai Teck&nbsp;&#8211; the traitor of all traitors. <a href=\"http:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fheresthenews.blogspot.com%2F2011%2F01%2Flai-teck-traitor-of-all-traitors.html&amp;h=mAQHuWP88&amp;s=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/heresthenews.blogspot.com\/2011\/01\/lai-teck-traitor-of-all-traitors.html<\/a><\/li><li>Lu, R.\n(2015, March 23). Was Lee Kuan Yew an Inspiration or a Race Traitor? Chinese\nCan\u2019t Agree. <em>http:\/\/foreignpolicy.com\/2015\/03\/23\/was-lee-kuan-yew-an-inspiration-or-a-race-traitor-chinese-cant-agree\/<\/em><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u1ef1u Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng C\u1ed9ng H\u00f2a Singapore L\u00fd Quang Di\u1ec7u\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n h\u00f4m 5 th\u00e1ng 2, 2015 v\u00ec b\u1ec7nh<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tieu-luan-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5499"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5501,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5499\/revisions\/5501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}