{"id":4997,"date":"2020-02-16T04:36:00","date_gmt":"2020-02-16T09:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=4997"},"modified":"2020-02-16T04:54:52","modified_gmt":"2020-02-16T09:54:52","slug":"dang-tieu-binh-trong-chien-tranh-bien-gioi-viet-trung-1979","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=4997","title":{"rendered":"\u0110\u1eb6NG TI\u1ec2U B\u00ccNH TRONG CHI\u1ebeN TRANH BI\u00caN GI\u1edaI VI\u1ec6T TRUNG 1979"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong chuy\u1ebfn c\u00f4ng du c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u00c1 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb h\u1eadu thu\u1eabn d\u01b0 lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh tuy\u00ean b\u1ed1 \u201cVi\u1ec7t Nam l\u00e0 c\u00f4n \u0111\u1ed3, ph\u1ea3i d\u1ea1y cho Vi\u1ec7t Nam b\u00e0i h\u1ecdc\u201d.  <\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2u \u201cVi\u1ec7t Nam l\u00e0 c\u00f4n \u0111\u1ed3\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh Trung C\u1ed9ng ph\u00e1t \u0111i v\u00e0 ch\u00ednh D\u01b0\u01a1ng Danh Dy, nguy\u00ean T\u1ed5ng L\u00e3nh S\u1ef1 Qu\u00e1n Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 xem \u0111o\u1ea1n ph\u00f3ng s\u1ef1 truy\u1ec1n h\u00ecnh \u0111\u00f3 \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean v\u1ebb m\u1eb7t l\u1ed7 m\u00e3ng v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i \u201cb\u1ea1o \u0111\u1ed3\u201d \u0111\u1ea7y gi\u1ecdng t\u1ee9c t\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng ta qua truy\u1ec1n h\u00ecnh tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Anh l\u00e0 \u201chooligan\u201d \u2013 t\u1ee9c du c\u00f4n, c\u00f4n \u0111\u00f4\u0300.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh n\u00f3i c\u00e2u \u201cl\u1ed7 m\u00e3ng\u201d \u0111\u00f3? <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea3ng CS Trung Qu\u1ed1c &#8220;hy sinh&#8221; qu\u00e1 nhi\u1ec1u cho \u0111\u1ea3ng CSVN. Kh\u00f4ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o vi\u1ec7n tr\u1ee3 cho CSVN nhi\u1ec1u h\u01a1n C\u1ed9ng S\u1ea3n Trung Qu\u1ed1c (CSTQ). Trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, Trung C\u1ed9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 vi\u1ec7n tr\u1ee3 ti\u1ec1n c\u1ee7a m\u00e0 c\u00f2n b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u.  <\/p>\n\n\n\n<p>Trong t\u00e1c ph\u1ea9m Trung Qu\u1ed1c l\u00e2m chi\u1ebfn: M\u1ed9t b\u1ed9 b\u00e1ch khoa (China at War: An Encyclopedia) t\u00e1c gi\u1ea3 Xiaobing Li li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a 320 ng\u00e0n qu\u00e2n Trung C\u1ed9ng trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam:  \u201cTrong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam giai \u0111o\u1ea1n n\u0103m 1964 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1973, qu\u00e2n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng Nh\u00e2n d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c (PLA) \u0111\u00e3 l\u1ea7n n\u1eefa can thi\u1ec7p. <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng B\u1ea3y n\u0103m 1965, Trung Qu\u1ed1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o B\u1eafc Vi\u1ec7t, bao g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ecba-kh\u00f4ng (SAM), ph\u00f2ng kh\u00f4ng, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea7y xe l\u1eeda, c\u00f4ng binh, v\u00e9t m\u00ecn, h\u1eadu c\u1ea7n. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00e1c gi\u00e0n h\u1ecfa ti\u1ec5n ph\u00f2ng kh\u00f4ng, ch\u1ec9 huy c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb SAM, x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, c\u1ea7u c\u1ed1ng, \u0111\u01b0\u1eddng xe l\u1eeda, nh\u00e0 m\u00e1y. S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng gi\u00fap cho Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n g\u1edfi th\u00eam g\u1edfi nhi\u1ec1u \u0111\u01a1n v\u1ecb B\u1eafc Vi\u1ec7t v\u00e0o Nam \u0111\u00e1nh M\u1ef9. <\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eefa n\u0103m 1965 v\u00e0 n\u0103m 1968, Trung Qu\u1ed1c g\u1edfi sang B\u1eafc Vi\u1ec7t 23 s\u01b0 \u0111o\u00e0n, g\u1ed3m 95 trung \u0111o\u00e0n, t\u1ed5ng s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn 320 ng\u00e0n qu\u00e2n. V\u00e0o cao \u0111i\u1ec3m n\u0103m 1967, c\u00f3 170,000 qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c hi\u1ec7n di\u1ec7n\u201d. Trong s\u1ed1 n\u0103m nh\u00e2n v\u1eadt h\u00e0ng \u0111\u1ea7u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Trung C\u1ed9ng giai \u0111o\u1ea1n 1977 \u0111\u1ebfn 1980 g\u1ed3m Hoa Qu\u1ed1c Phong, Di\u1ec7p Ki\u1ebfm Anh, L\u00fd Ti\u00ean Ni\u1ec7m, U\u00f4ng \u0110\u00f4ng H\u01b0ng v\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh th\u00ec \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi phong tr\u00e0o CSVN. <\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n ai h\u1ebft, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfp x\u00fac, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSVN, bi\u1ebft c\u00e1 t\u00ednh t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u0169ng bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0\u1eddng t\u1eadn v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1eefng hy sinh c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng d\u00e0nh cho \u0111\u1ea3ng CSVN. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1eadp ni\u00ean 1960, CSVN s\u1ed1ng b\u1eb1ng g\u1ea1o tr\u1eafng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng nh\u01b0ng c\u0169ng ngay th\u1eddi gian \u0111\u00f3 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng T\u1ee9 Xuy\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ch\u1ebft \u0111\u00f3i tr\u00ean 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi.  <\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1eddi gian hai \u0111\u1ea3ng CS c\u01a1m kh\u00f4ng l\u00e0nh canh kh\u00f4ng ng\u1ecdt, b\u1ed9 m\u00e1y tuy\u00ean truy\u1ec1n CSVN ca ng\u1ee3i L\u00ea Du\u1ea9n nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt ki\u00ean quy\u1ebft ch\u1ed1ng b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng B\u1eafc Kinh nh\u01b0ng \u0111\u1eebng qu\u00ean th\u00e1ng 4, 1965, ch\u00ednh L\u00ea Du\u1ea9n \u0111\u00e3 sang t\u1eadn B\u1eafc Kinh c\u1ea7u kh\u1ea9n \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh \u0111\u1ec3 g\u1edfi qu\u00e2n tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham chi\u1ebfn. <\/p>\n\n\n\n<p>Xung \u0111\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 x\u00f4 \u0111u\u1ed5i Hoa Ki\u1ec1u <\/p>\n\n\n\n<p>Theo b\u00e1o c\u00e1o B\u1ed9 Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng Trung C\u1ed9ng, c\u00e1c \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 qu\u00e2n s\u1ef1 trong khu v\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng bi\u00ean ph\u00f2ng hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gia t\u0103ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 sau 1975, g\u1ed3m 752 v\u1ee5 trong 1977 \u0111\u1ebfn 1,100 v\u1ee5 trong 1978. <\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 c\u1ea3 t\u1ea7m v\u00f3c c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ee5 \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 c\u0169ng gia t\u0103ng. D\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd do ch\u00ednh, nh\u1eefng \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ee3i \u00fd cho B\u1eafc Kinh th\u1ea5y gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p qu\u00e2n s\u1ef1. <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 11, 1978 Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc U\u00f4ng \u0110\u00f4ng H\u01b0ng v\u00e0 T\u01b0\u1edbng Su Zhenghua, Ch\u00ednh \u1ee6y H\u1ea3i Qu\u00e2n, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0a qu\u00e2n sang Cambodia v\u00e0 T\u01b0\u1edbng Xu Shiyou, T\u01b0 l\u1ecbnh Qu\u00e2n Khu Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y. Ch\u00ednh s\u00e1ch x\u00f4 \u0111u\u1ed5i Hoa Ki\u1ec1u v\u00e0o s\u00e1u th\u00e1ng \u0111\u1ea7u 1978 c\u0169ng l\u00e0m Trung C\u1ed9ng kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u1ec1 bang giao v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 kinh t\u1ebf. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 quy\u1ec1n l\u1ef1c <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i l\u1ea7n ch\u00f3t v\u00e0o th\u00e1ng 7, 1977 v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch BCH Trung \u01af\u01a1ng \u0110\u1ea3ng, Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch Qu\u00e2n \u1ee6y Trung \u01af\u01a1ng, Ph\u00f3 Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng, T\u1ed5ng Tham M\u01b0u Tr\u01b0\u1edfng Qu\u00e2n Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng Nh\u00e2n D\u00e2n Trung Qu\u1ed1c. Tuy nhi\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c t\u00f3m thu quy\u1ec1n l\u1ef1c. <\/p>\n\n\n\n<p>Hoa Qu\u1ed1c Phong v\u1eabn l\u00e0 Ch\u1ee7 T\u1ecbch N\u01b0\u1edbc v\u00e0 Ch\u1ee7 T\u1ecbch \u0110\u1ea3ng. C\u00e1c \u1ee7y vi\u00ean B\u1ed9 Ch\u00ednh Tr\u1ecb kh\u00e1c nh\u01b0 U\u00f4ng \u0110\u00f4ng H\u01b0ng, ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 Hoa Qu\u1ed1c Phong, L\u00fd Ti\u00ean Ni\u1ec7m, Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch N\u01b0\u1edbc v\u00e0 Ph\u00f3 Ch\u1ee7 T\u1ecbch \u0110\u1ea3ng CSTQ \u0111\u1ec1u c\u00f2n nhi\u1ec1u quy\u1ec1n h\u00e0nh. S\u1ef1 \u0111\u1ea5u tranh quy\u1ec1n l\u1ef1c trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u0111\u1ea3ng CSTQ ng\u00e0y c\u00e0ng c\u0103ng th\u1eb3ng.  <\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1eb7ng ch\u1ec9 gia t\u0103ng sau chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sau H\u1ed9i Ngh\u1ecb C\u00f4ng T\u00e1c Trung \u01af\u01a1ng t\u1eeb ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 11 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 12, 1978 c\u0169ng nh\u01b0 H\u1ed9i Ngh\u1ecb Trung \u01af\u01a1ng \u0110\u1ea3ng k\u1ef3 III, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t nh\u01b0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng trong th\u1eddi k\u1ef3 m\u1edbi. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong n\u1ed9i dung chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y, M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u01b0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt ti\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a. <\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ed7i s\u1ee3 b\u1ecb bao v\u00e2y <\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1eb7ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u00e1t ra t\u1eeb c\u00e1c l\u00fd do tr\u00ean m\u00e0 ch\u00ednh t\u1eeb n\u1ed7i s\u1ee3 b\u1ecb bao v\u00e2y. H\u1ecdc t\u1eeb nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc cay \u0111\u1eafng c\u1ee7a m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa, n\u1ed7i s\u1ee3 l\u1edbn nh\u1ea5t \u00e1m \u1ea3nh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong \u0111\u1ea7u c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSTQ l\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 b\u1ecb bao v\u00e2y. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CSTQ t\u1eeb 1949 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ec1u b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi n\u1ed7i lo s\u1ee3 \u0111\u00f3. <\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ef1u Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng M\u1ef9 Henry Kissinger, trong t\u00e1c ph\u1ea9m V\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c (On China) v\u1eeba xu\u1ea5t b\u1ea3n, \u0111\u00e3 tr\u00edch l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng v\u00e0 Chu \u00c2n Lai trong cu\u1ed9c vi\u1ebfng th\u0103m Trung C\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd Ph\u1ea1m v\u00e0o n\u0103m 1968.  Chu \u00c2n Lai: \u201cTrong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i, Trung Qu\u1ed1c b\u1ecb M\u1ef9 bao v\u00e2y. B\u00e2y gi\u1edd Li\u00ean X\u00f4 bao v\u00e2y Trung Qu\u1ed1c, ngo\u1ea1i tr\u1eeb ph\u1ea7n Vi\u1ec7t Nam\u201d. Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng nhi\u1ec7t t\u00ecnh \u0111\u00e1p l\u1ea1i: \u201cCh\u00fang t\u00f4i c\u00e0ng quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9 b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam\u201d. Chu \u00c2n Lai: \u201c\u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do ch\u00fang t\u00f4i \u1ee7ng h\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed\u201d. Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng ph\u1ea5n kh\u1edfi: \u201cChi\u1ebfn th\u1eafng c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00edch c\u1ef1c t\u1ea1i ch\u00e2u \u00c1, s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y\u201d. Chu \u00c2n Lai \u0111\u1ed3ng \u00fd: \u201cC\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed ngh\u0129 th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00fang \u201d. Ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4 k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Mao, qua \u0111\u00f3, s\u1ef1 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u201cm\u1ed9t \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00f2a b\u00ecnh\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Khi Vi\u1ec7t Nam r\u01a1i v\u00e0o qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o Li\u00ean X\u00f4 sau Hi\u1ec7p \u01af\u1edbc H\u1eefu Ngh\u1ecb v\u00e0 H\u1ee3p T\u00e1c Vi\u1ec7t-X\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 11, 1978, n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecb bao v\u00e2y nh\u01b0 Chu \u00c2n Lai chia s\u1ebb v\u1edbi Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u00e1m \u1ea3nh \u0111\u1ea7y \u0111e d\u1ecda m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ea7y nguy hi\u1ec3m. Cambodia, gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n ly Kh\u00f4ng nh\u1eefng Trung C\u1ed9ng s\u1ee3 bao v\u00e2y t\u1eeb ph\u00eda nam, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi L\u00e0o m\u00e0 c\u00f2n lo s\u1ee3 b\u1ecb c\u1ea3 kh\u1ed1i Vi\u1ec7t Mi\u00ean L\u00e0o bao v\u00e2y. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f4 l\u1eadp Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eadn kh\u1ed1i Vi\u1ec7t Mi\u00ean L\u00e0o li\u00ean minh nhau, ngay t\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m 1975, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 chia s\u1ebb v\u1edbi Khieu Samphan, nh\u00e2n v\u1eadt s\u1ed1 ba trong Khmer \u0110\u1ecf \u201cKhi m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng [M\u1ef9] r\u00fat \u0111i, m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng kh\u00e1c [Li\u00ean X\u00f4] s\u1ebd ch\u1ee5p l\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i m\u1edf r\u1ed9ng nanh vu\u1ed1t t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecd \u0110\u1eb7ng k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ea3ng CS Campuchia \u0111o\u00e0n k\u1ebft v\u1edbi Trung C\u1ed9ng trong vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eadn Vi\u1ec7t Nam b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng. Hoa Qu\u1ed1c Phong c\u0169ng l\u1eadp l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 khi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 \u0111\u1ea3ng CS L\u00e0o Kaysone Phomvihane nh\u00e2n chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Trung C\u1ed9ng c\u1ee7a y v\u00e0o th\u00e1ng Ba, 1976.  <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng S\u00e1u, 1978, Vi\u1ec7t Nam ch\u00ednh th\u1ee9c tham gia COMECON v\u00e0 th\u00e1ng 11 c\u00f9ng n\u0103m Vi\u1ec7t Nam k\u00fd Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc H\u1eefu ngh\u1ecb v\u00e0 H\u1ee3p t\u00e1c c\u00f3 bao g\u1ed3m c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4.  <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 12 n\u0103m 1978, Vi\u1ec7t Nam x\u00e2m l\u0103ng Campuchia \u0111\u00e1nh b\u1eadt t\u1eadp \u0111o\u00e0n Pol Pot v\u00e0o r\u1eebng v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Heng Samrin th\u00e2n CSVN. \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n ly v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t v\u00f2ng x\u00edch b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u1ea1y cho \u0111\u00e0n em ph\u1ea3n tr\u1eafc CSVN \u201cm\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc\u201d. \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ch\u1ecdn ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ch\u1ecdc th\u1ee7ng v\u00f2ng v\u00e2y. <\/p>\n\n\n\n<p>Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh H\u1ea7u h\u1ebft t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ec1u cho th\u1ea5y, m\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 s\u1ef1 chia r\u1ebd trong n\u1ed9i b\u1ed9 B\u1ed9 Ch\u00ednh Tr\u1ecb \u0111\u1ea3ng CSTQ, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed1i h\u1eadu trong vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i phi\u00ean h\u1ecdp m\u1edf r\u1ed9ng ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 12, 1978 \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb th\u00f4ng qua k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea5n c\u00f4ng \u201ctr\u1eebng ph\u1ea1t\u201d Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean tham d\u1ef1 ch\u1eb3ng nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o L\u1ea1ng S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng v\u00e0 L\u00e0o Cai m\u00e0 c\u1ea3 k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u1ed1i tr\u00ed hai binh \u0111o\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o \u0110i\u1ec7n Bi\u00ean Ph\u1ee7 t\u1eeb Mengla v\u00e0 V\u00e2n Nam qua \u0111\u01b0\u1eddng L\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i. <\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng trong phi\u00ean h\u1ecdp n\u00e0y \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh c\u1eed T\u01b0\u1edbng H\u1ee9a Th\u1ebf H\u1eefu, T\u01b0 l\u1ecbnh c\u00e1nh qu\u00e2n t\u1eeb h\u01b0\u1edbng Qu\u1ea3ng T\u00e2y, T\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Ch\u00ed, \u0111\u01b0\u01a1ng ki\u00eam T\u01b0 L\u1ecbnh Qu\u00e2n Khu V\u0169 H\u00e1n, ch\u1ec9 huy c\u00e1nh qu\u00e2n t\u1eeb h\u01b0\u1edbng V\u00e2n Nam. So\u1ea1n k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u00ean gi\u1ea5y t\u1edd th\u00ec d\u1ec5 nh\u01b0ng v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u00f3c th\u1ef1c ti\u1ec5n nh\u01b0 \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh, y bi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u00f2n r\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m 1979, \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 Ch\u00ednh Tr\u1ecb CSTQ nh\u01b0ng v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ph\u1ea3i thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, \u00c1 Ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1ef9. <\/p>\n\n\n\n<p>L\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng thuy\u1ebft kh\u00e1ch t\u00ecm \u0111\u1ed3ng minh  <\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i n\u0103m 1978, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh, 74 tu\u1ed5i, th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn c\u00f4ng du ch\u00ednh th\u1ee9c v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed1i cao c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng \u0111\u1ec3 v\u1eeba th\u00fac \u0111\u1ea9y B\u1ed1n Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i H\u00f3a v\u00e0 v\u1eeba d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam. H\u1ecd \u0110\u1eb7ng vi\u1ebfng th\u0103m h\u00e0ng lo\u1ea1t qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c1 nh\u01b0 Nh\u1eadt, Th\u00e1i Lan, M\u00e3 Lai, Singapore, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Nepal. T\u1ea1i m\u1ed7i qu\u1ed1c gia th\u0103m vi\u1ebfng, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng lu\u00f4n \u0111em th\u1ecfa \u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t-X\u00f4 ra h\u00f9 d\u1ecda c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda cho h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.  <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i Bangkok ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1978: \u201cHi\u1ec7p \u01b0\u1edbc [Vi\u1ec7t X\u00f4] n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn ri\u00eang Trung Qu\u1ed1c\u2026 m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u S\u00f4 Vi\u1ebft t\u1ea7m th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc ch\u1ec9 nh\u1eb1m bao v\u00e2y Trung Qu\u1ed1c. T\u00f4i \u0111\u00e3 trao \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e2n h\u1eefu v\u1edbi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng s\u1ee3 b\u1ecb bao v\u00e2y. Th\u1ecfa hi\u1ec7p c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00c1 Ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. An ninh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh ch\u00e2u \u00c1, Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb \u0111e d\u1ecda.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u1ea1i tr\u1eeb Singapore, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng nh\u1eadn s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. ASEAN l\u00ean \u00e1n Vi\u1ec7t Nam x\u00e2m l\u0103ng Kampuchea. Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u0169ng l\u00ean \u00e1n Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u00e1c chuy\u1ebfn c\u00f4ng du n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, vi\u1ec7c vi\u1ebfng th\u0103m M\u1ef9 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Trong phi\u00ean h\u1ecdp c\u1ee7a B\u1ed9 Ch\u00ednh Tr\u1ecb Trung \u01af\u01a1ng \u0110\u1ea3ng CSTQ ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11, 1978, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ch\u1ec9 th\u1ecb cho B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao Trung C\u1ed9ng th\u00f4ng b\u00e1o cho M\u1ef9 bi\u1ebft \u00fd \u0111\u1ecbnh b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00f3a ngo\u1ea1i giao.  <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u th\u00e1ng 12, \u0110\u1eb7ng b\u00e1o cho c\u00e1c b\u00ed th\u01b0 \u0111\u1ea3ng \u1ee7y m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh v\u00e0 t\u01b0 l\u1ecbnh c\u00e1c qu\u00e2n khu r\u1eb1ng M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao v\u1edbi Trung C\u1ed9ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m D\u01b0\u01a1ng L\u1ecbch 1979. Ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n \u0110\u1eb7ng \u0111\u00e0m ph\u00e1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ed1n l\u1ea7n v\u1edbi Leonard Woodcock, Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c V\u0103n Ph\u00f2ng \u0110\u1ea1i Di\u1ec7n M\u1ef9 t\u1ea1i B\u1eafc Kinh trong hai ng\u00e0y 13 v\u00e0 15 th\u00e1ng 11, 1978. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u00e0m ph\u00e1n, \u0110\u1eb7ng \u0111\u00e3 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 M\u1ef9 b\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 M\u1ef9 b\u00e1n v\u00f5 kh\u00ed cho \u0110\u00e0i Loan nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00f3a v\u00ec \u0110\u1eb7ng n\u00f3ng l\u00f2ng gi\u1ea3i quy\u1ebft quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9 tr\u01b0\u1edbc khi x\u0103m l\u0103ng Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh th\u1ee9c vi\u1ebfng th\u0103m Hoa K\u1ef3 <\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng Gi\u00eang 1979, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh th\u1ee9c vi\u1ebfng th\u0103m M\u1ef9. \u00d4ng ta ngh\u0129 r\u1eb1ng M\u1ef9 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng minh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ch\u1ed1ng S\u00f4 Vi\u1ebft tr\u00ean ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn M\u1ef9 s\u1ebd \u1ee7ng h\u1ed9 ra m\u1eb7t trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng Vi\u1ec7t Nam s\u1eafp t\u1edbi. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1eddi gian \u1edf M\u1ef9, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh g\u1eb7p T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Jimmy Carter ba l\u1ea7n. Ch\u1ec9 v\u00e0i gi\u1edd sau khi h\u1ea1 c\u00e1nh xu\u1ed1ng Washington DC, \u0110\u1eb7ng y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p ri\u00eang v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Carter \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1eb7ng l\u00e0m ph\u00eda M\u1ef9 ng\u1ea1c nhi\u00ean. Chi\u1ec1u ng\u00e0y 29 th\u00e1ng Gi\u00eang, \u0110\u1eb7ng v\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n g\u1ed3m Ngo\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng Ho\u00e0ng Hoa, Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i Giao Zhang Wenjin \u0111\u1ebfn g\u1eb7p TT Carter t\u1ea1i T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c. Ph\u00eda M\u1ef9, ngo\u00e0i TT Carter c\u00f2n c\u00f3 Ph\u00f3 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Walter Mondale, Ngo\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng Cyrus Vance v\u00e0 C\u1ed1 V\u1ea5n An Ninh Qu\u1ed1c Gia Brzezinski. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong bu\u1ed5i h\u1ecdp, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh th\u00f4ng b\u00e1o cho TT M\u1ef9 bi\u1ebft Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ea5n c\u00f4ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u1ea7n s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a M\u1ef9. Tr\u00e1i v\u1edbi mong mu\u1ed1n c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh, TT Carter kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi ngay, ngo\u00e0i tr\u1eeb vi\u1ec7c y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd \u0110\u1eb7ng n\u00ean \u201ct\u1ef1 ch\u1ebf khi \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f3 kh\u0103n\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m sau, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh nh\u1eadn l\u00e1 th\u01b0 vi\u1ebft tay c\u1ee7a TT Carter, trong \u0111\u00f3 \u00f4ng c\u00f3 \u00fd c\u1ea3n ng\u0103n h\u1ecd \u0110\u1eb7ng v\u00ec theo TT Carter d\u00f9 Trung C\u1ed9ng c\u00f3 \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi Cambodia m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m Trung C\u1ed9ng sa l\u1ea7y. TT Carter c\u0169ng nh\u1eafc vi\u1ec7c x\u00e2m l\u0103ng Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m c\u1ea3n tr\u1edf n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng c\u1ed5 v\u00f5 cho m\u1ed9t vi\u1ec5n \u1ea3nh h\u00f2a b\u00ecnh tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. <\/p>\n\n\n\n<p>TT Carter vi\u1ebft l\u1ea1i trong nh\u1eadt k\u00fd Jimmy Carter, Keeping Faith, Memoirs Of A President, Ng\u00f4 B\u1eafc d\u1ecbch:  \u201cS\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng v\u00e0 t\u00f4i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa h\u1ed9i ki\u1ebfn t\u1ea1i V\u0103n Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean hi\u1ec7n di\u1ec7n. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc to v\u00e0 trao cho \u00f4ng ta m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 vi\u1ebft tay t\u00f3m t\u1eaft c\u00e1c l\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a t\u00f4i nh\u1eb1m ng\u0103n c\u1ea3n m\u1ed9t cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng ta \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng n\u1ebfu h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, h\u1ecd s\u1ebd tri\u1ec7t tho\u00e1i c\u00e1c b\u1ed9 \u0111\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c sau m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u2013 v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf nhi\u1ec1u ph\u1ea7n c\u00f3 l\u1ee3i v\u00e0 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e2u d\u00e0i. Ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi t\u1ed1i h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, gi\u1edd \u0111\u00e2y \u00f4ng ta l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u1ee9ng r\u1eafn, qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng d\u00e2n t\u1ed9c \u00f4ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1edbi v\u1ebb y\u1ebfu m\u1ec1m. \u00d4ng ta tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang c\u1ee9u x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 s\u1eb5n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y. Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 30 th\u00e1ng Gi\u00eang, trong m\u1ed9t bu\u1ed5i h\u1ecdp kh\u00e1c v\u1edbi TT Carter, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh cho bi\u1ebft vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh chi\u1ebfn tranh s\u1ebd x\u1ea3y ra trong v\u00f2ng gi\u1edbi h\u1ea1n. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh kh\u00f4ng mua chu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u00f4ng khai c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0ng \u00edt ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 tay tr\u1eafng.  T\u1ed5ng th\u1ed1ng Carter \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng \u201ckh\u00e1ch h\u00e0ng kh\u1ed5ng l\u1ed3\u201d v\u00e0 \u201c\u0111\u1ed3ng minh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ch\u1ed1ng Li\u00ean X\u00f4\u201d \u0111\u1ed3ng \u00fd cung c\u1ea5p tin t\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a 50 s\u01b0 \u0111o\u00e0n Li\u00ean X\u00f4 trong v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc Trung Hoa. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ef9 c\u0169ng d\u00f9ng v\u1ec7 tinh \u0111\u1ec3 theo d\u00f5i tr\u1eadn \u0111\u00e1nh bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 c\u0169ng nh\u1edd nh\u1eefng t\u1ea5m \u1ea3nh ch\u1ee5p t\u1eeb v\u1ec7 tinh m\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng bi\u1ebft ai \u0111\u00e3 d\u1ea1y ai b\u00e0i h\u1ecdc trong chi\u1ebfn tranh bi\u00ean gi\u1edbi Vi\u1ec7t Trung 1979. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong bu\u1ed5i h\u1ecdp ri\u00eang v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Carter tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean m\u00e1y bay, \u0110\u1eb7ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u201cTrung Qu\u1ed1c v\u1eabn ph\u1ea3i tr\u1eebng ph\u1ea1t Vi\u1ec7t Nam\u201d.  Chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m M\u1ef9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng. D\u00f9 M\u1ef9 kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafc \u0110\u1eb7ng bi\u1ebft c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00ean \u00e1n Trung C\u1ed9ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0110\u1eb7ng gh\u00e9 Tokyo l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u1ec3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Nh\u1eadt. Hai ng\u00e0y sau khi tr\u1edf l\u1ea1i B\u1eafc Kinh, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2, 1979, \u0110\u1eb7ng tri\u1ec7u t\u1eadp phi\u00ean h\u1ecdp m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a B\u1ed9 Ch\u00ednh Tr\u1ecb v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2, 1979, \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh xua kho\u1ea3ng t\u1eeb 300 ng\u00e0n \u0111\u1ebfn 500 ng\u00e0n qu\u00e2n, t\u00f9y theo ngu\u1ed3n ghi nh\u1eadn, t\u1ea5n c\u00f4ng Vi\u1ec7t Nam. L\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSVN \u1edf \u0111\u00e2u trong ng\u00e0y qu\u00e2n Trung C\u1ed9ng tr\u00e0n qua bi\u00ean gi\u1edbi? Trong khi \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft t\u1eeb \u0111\u1ed1i n\u1ed9i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i cho cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSVN \u0111\u00e3 b\u1ecb CSTQ t\u1ea9y n\u00e3o s\u1ea1ch \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ngh\u0129 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng S\u1ea3n \u0111\u00e0n anh d\u00f9 c\u00f3 gi\u1eadn c\u1ee1 n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00f2ng \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0n em CSVN.  <\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u01a1ng Danh Dy, nguy\u00ean T\u1ed5ng L\u00e3nh S\u1ef1 t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u nh\u1eafc l\u1ea1i \u201cTrong t\u1eadn \u0111\u00e1y l\u00f2ng ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn hy v\u1ecdng, c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u00e2y th\u01a1 r\u1eb1ng, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung C\u1ed9ng t\u1eebng qu\u00e1 g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 h\u1eefu ngh\u1ecb, h\u1ecd [Trung C\u1ed9ng] ch\u1eb3ng l\u1ebd thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam qu\u00e1 nhanh v\u00e0 qu\u00e1 m\u1ea1nh nh\u01b0 th\u1ebf.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Khi h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n qu\u00e2n Trung C\u1ed9ng tr\u00e0n sang bi\u00ean gi\u1edbi, Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng CS Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng T\u1ed5ng tham m\u01b0u tr\u01b0\u1edfng V\u0103n Ti\u1ebfn D\u0169ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang vi\u1ebfng th\u0103m Campuchia.  <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ecnh b\u00e1o Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng theo d\u00f5i s\u00e1t vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh \u1ed3 \u1ea1t c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng n\u00e0o l\u00e0 tr\u1ee5c ti\u1ebfn qu\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a qu\u00e2n Trung C\u1ed9ng. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 Xiaoming Zhang vi\u1ebft trong T\u00e1i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Trung Vi\u1ec7t 1979 \u201cR\u00f5 r\u00e0ng t\u00ecnh b\u00e1o Vi\u1ec7t Nam th\u1ea5t b\u1ea1i \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c x\u00e2m l\u0103ng\u201d v\u00e0 \u201cM\u1eb7c d\u00f9 Trung Qu\u1ed1c nhi\u1ec1u th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea5u hi\u1ec7u chi\u1ebfn tranh, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tin \u201cn\u01b0\u1edbc x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a anh em\u201d c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh h\u1ecd. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 b\u1ecb b\u1ea5t ng\u1edd, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch qu\u00e2n s\u1ef1, k\u1ec3 c\u1ea3 nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Hoa, c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1c chi\u1ebfn c\u1ee7a ph\u00eda Vi\u1ec7t Nam v\u01b0\u1ee3t xa kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Trung C\u1ed9ng.  T\u1ea1p ch\u00ed Time t\u1ed5ng k\u1ebft d\u1ef1a theo c\u00e1c ngu\u1ed3n tin t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9, ch\u1ec9 ri\u00eang trong hai ng\u00e0y \u0111\u1ea7u th\u00f4i v\u00e0 khi c\u00e1c qu\u00e2n \u0111o\u00e0n ch\u00ednh quy Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn, d\u00e2n qu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 h\u1ea1 b\u1ed1n ng\u00e0n qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c Trung C\u1ed9ng. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3 Xiaobing Li, trong b\u00e0i vi\u1ebft Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Trung C\u1ed9ng h\u1ecdc b\u00e0i h\u1ecdc g\u00ec d\u1ef1a theo kh\u1ea3o c\u1ee9u A History of the Modern Chinese Army \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 qu\u00e2n Trung C\u1ed9ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n c\u1ea3 trong chi\u1ebfn tranh Tri\u1ec1u Ti\u00ean m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. <\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu ng\u00e0y \u0111\u00f3 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSVN kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng v\u00e0o \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 CS v\u00e0 \u201ct\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb Vi\u1ec7t Trung\u201d, nhi\u1ec1u ng\u00e0n thanh ni\u00ean Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1ebft, L\u1ea1ng S\u01a1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecb san b\u1eb1ng, hai ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ecb tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng \u0110\u0103ng ch\u1ed1ng c\u1ef1 l\u1ea1i hai s\u01b0 \u0111o\u00e0n Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i hy sinh \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh cu\u1ed1i c\u00f9ng. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed t\u1eeb chi\u1ebfn tranh bi\u00ean gi\u1edbi 1979 T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, khi \u0111\u00e1nh khi \u0111\u00e0m, khi vu\u1ed1t ve khi \u0111e d\u1ecda nh\u01b0ng c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng Trung C\u1ed9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb chi\u1ebfn tranh bi\u00ean gi\u1edbi 1979 \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Ngh\u1ecb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 1990 v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. <\/p>\n\n\n\n<p>Trung C\u1ed9ng b\u1eb1ng m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n s\u1ebd bu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o Trung C\u1ed9ng v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb, l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi trong to\u00e0n b\u1ed9 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c an ninh ch\u00e2u \u00c1 c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ee3i kinh t\u1ebf v\u00f9ng bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, Tr\u01b0\u1eddng Sa \u0111ang tranh ch\u1ea5p. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0 c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o CSTQ hi\u1ec7n nay s\u1eb5n s\u00e0ng d\u00f9ng b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c x\u00f3a b\u1ecf n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam trong b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ebf gi\u1edbi b\u1eb1ng m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e1nh ph\u1ee7 \u0111\u1ea7u (preemptive policy). <\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eebng qu\u00ean h\u1ecd \u0110\u1eb7ng \u0111\u00e3 t\u1eebng chia s\u1ebb \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u00e0y v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Jimmy Carter \u201cB\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o, Li\u00ean X\u00f4 th\u00f2 ng\u00f3n tay t\u1edbi, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t ng\u00f3n tay \u0111\u00f3 \u0111i\u201d.  \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh mu\u1ed1n li\u00ean minh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi M\u1ef9 nh\u01b0 ki\u1ec3u NATO \u1edf ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t ti\u00eau Li\u00ean X\u00f4 t\u1ea1i ch\u00e2u \u00c1.  <\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ef1u Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng M\u1ef9 Henry Kissinger gi\u1ea3i th\u00edch quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1eb7ng trong t\u00e1c ph\u1ea9m V\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c (On China) c\u1ee7a \u00f4ng:  \u201cNh\u1eefng g\u00ec \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e1nh ph\u1ee7 \u0111\u1ea7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh v\u1ef1c trong ch\u1ee7 thuy\u1ebft qu\u00e2n s\u1ef1 ng\u0103n ch\u1eadn t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c\u2026 N\u1ebfu c\u1ea7n thi\u1ebft, Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\u201d.  \u201c\u0110\u00f4ng Nam \u00c1\u201d v\u00e0 \u201cng\u00f3n tay\u201d theo \u00fd \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh t\u1ee9c l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft qu\u00e2n s\u1ef1 theo d\u1ea1ng NATO kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u1eddi v\u00e0i c\u1ed9t m\u1ed1c, d\u1edf m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea7y xe l\u1eeda, \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ebb t\u1ebb m\u00e0 l\u00e0 cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u1ee7 \u0111\u1ea7u, tri\u1ec7t ti\u00eau c\u00f3 t\u00ednh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc khi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng tr\u1ea3. <\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ef1u Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng M\u1ef9 b\u00e0 Madeline Albright c\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i r\u1ea5t hay \u201cL\u1ecbch s\u1eed ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u1eadp l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c nh\u01b0ng ch\u00fang ta ph\u1ea3i g\u00e1nh l\u1ea5y tai h\u1ecda n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ecdc t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi Chi\u1ebfn Tranh L\u1ea1nh \u0111ang di\u1ec5n ra t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c1 hi\u1ec7n nay v\u00e0 v\u1edbi n\u1ec1n kinh t\u1ebf Trung C\u1ed9ng ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1ed1i tho\u00e1t cho b\u1ed9 m\u00e1y ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y b\u1eb1ng nhi\u00ean li\u1ec7u \u0110\u1ea1i H\u00e1n c\u1ef1c \u0111oan, chi\u1ebfn tranh s\u1ebd kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi d\u00f9 c\u00e1c b\u00ean c\u00f3 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng. Vi\u1ec7t Nam, qu\u1ed1c gia v\u00f9ng tr\u00e1i \u0111\u1ed9n gi\u1eefa hai quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ebf gi\u1edbi, ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ecdn l\u1ef1a sinh t\u1eed nh\u01b0 h\u00f4m nay. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, d\u00f9 c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 mang m\u1ed9t thi\u00ean ki\u1ebfn ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o, c\u0169ng ph\u1ea3i bi\u1ebft th\u1ee9c t\u1ec9nh, bi\u1ebft \u0111\u1eb7t quy\u1ec1n l\u1ee3i d\u00e2n t\u1ed9c l\u00ean tr\u00ean, bi\u1ebft ch\u1ecdn h\u01b0\u1edbng \u0111i th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u00e0 ti\u1ebfn v\u0103n minh d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, ch\u1ea5m d\u1ee9t vi\u1ec7c c\u1ea5y v\u00e0o nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb m\u1ed9t tinh th\u1ea7n b\u1ea1c nh\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. <\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh, Trung C\u1ed9ng gi\u00e0u m\u1ea1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u00e1ng s\u1ee3. N\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 s\u1ee3 ch\u00ednh m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 can \u0111\u1ea3m v\u01b0\u1ee3t qua qu\u00e1 kh\u1ee9 b\u1ea3n th\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 can \u0111\u1ea3m th\u1eeba nh\u1eadn s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 s\u1ed1ng v\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 con ch\u00e1u mai sau. <\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n Trung \u0110\u1ea1o <\/p>\n\n\n\n<p>Tham kh\u1ea3o: <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Deng Xiaoping and China\u2019s Decision to go to War with Vietnam, Xiaoming Zhang, MIT Press 2010 <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; China\u2019s 1979 War with Vietnam: A Reassessment, Xiaoming Zhang <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Henry Kissinger, On China, The Penguin Press, New York 2011 <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Graham Hutchings, Modern China, Harvard University Press, 2001 <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; A Reassessment, China\u2019s 1979 War with Vietnam: A Reassessment, The China Quarterly, 2005 &#8211; Todd West, Failed Deterrence, University of Georgia <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Reuter, China admits 320,000 troops fought in Vietnam, May 16 1989 <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Russell D. Howard, The Chinese People\u2019s Liberation Army: \u201cShort Arms and Slow Legs\u201d, USAF Institute for National Security Studies 1999 &#8211; Vietnam tense as China war is marked, BBC, 16 February 2009 <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; A History of the Modern Chinese Armypp. P 255-256, 258-259 , Xiaobing Li (U. Press of Kentucky, 2007) <\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Jimmy Carter, c\u1ef1u T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3, Ghi nh\u1edb v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh Trung Qu\u1ed1c \u2013 Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 1979, Ng\u00f4 B\u1eafc d\u1ecbch<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong chuy\u1ebfn c\u00f4ng du c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u00c1 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb h\u1eadu thu\u1eabn d\u01b0 lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e1nh Vi\u1ec7t<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4998,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-4997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tieu-luan-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4997"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5004,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4997\/revisions\/5004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}