{"id":4786,"date":"2020-02-03T16:06:01","date_gmt":"2020-02-03T21:06:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=4786"},"modified":"2020-02-03T16:06:02","modified_gmt":"2020-02-03T21:06:02","slug":"tu-dai-dich-coronavirus-quan-sat-moi-tuong-quan-giua-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-tai-trung-cong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/?p=4786","title":{"rendered":"T\u1eea \u0110\u1ea0I D\u1ecaCH CORONAVIRUS, QUAN S\u00c1T M\u1ed0I T\u01af\u01a0NG QUAN GI\u1eeeA V\u0102N H\u00d3A V\u00c0 PH\u00c1T TRI\u1ec2N KINH T\u1ebe T\u1ea0I TRUNG C\u1ed8NG"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u1ebfu t\u1ed1 tinh th\u1ea7n v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u1ea3nh\nh\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o trong d\u00f2ng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia l\u00e0 m\u1ed9t\nv\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 t\u1eeb nhi\u1ec1u tr\u0103m n\u0103m gi\u1eefa c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng\nph\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karl Marx cho r\u1eb1ng v\u1eadt ch\u1ea5t ch\u1ee9\nkh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a, tinh th\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00fd th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i Trung C\u1ed9ng, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 quan\n\u0111i\u1ec3m duy v\u1eadt quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ecdi ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf , v\u0103n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng CS.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua h\u01a1n 70 n\u0103m v\u1edbi\nh\u00e0ng lo\u1ea1t nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf nh\u01b0ng \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 duy v\u1eadt ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o\nt\u1ea1i Trung C\u1ed9ng v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 Mao b\u1ea3o th\u1ee7 m\u00e0 c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch hi\u1ec7n\n\u0111\u1ea1i h\u00f3a v\u00e0 c\u1edfi m\u1edf kinh t\u1ebf c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf l\u00fd lu\u1eadn v\u1eadt ch\u1ea5t\nquy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00fd th\u1ee9c. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh trong giai \u0111o\u1ea1n\n\u0111\u00f3i kinh ho\u00e0ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb 1959 \u0111\u1ebfn 1962, \u0111\u00e3 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u1edf r\u1ed9ng\nkhi ph\u00e1t bi\u1ec3u \u201ckh\u00f4ng quan t\u00e2m m\u00e8o \u0111en hay m\u00e8o tr\u1eafng, c\u00f4ng khai \u1ee7ng h\u1ed9 cho b\u1ea5t c\u1ee9\nch\u00ednh s\u00e1ch g\u00ec mi\u1ec5n l\u00e0 gia t\u0103ng s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi n\u1eafm quy\u1ec1n, quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a\nh\u1ecd \u0110\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho c\u00e1c ng\u00e0nh kinh t\u1ebf kh\u00e1c. \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cL\u00e0m\ngi\u00e0u l\u00e0 vinh quang\u201d. \u00d4ng ta ngh\u0129 r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi khi gi\u00e0u c\u00f3, nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, t\u01b0\nc\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u1ed5i kh\u00e1c. Nh\u01b0ng \u201cm\u00e8o \u0111en hay m\u00e8o tr\u1eafng\u201d c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1eb7ng ch\u1ec9 gi\u1edbi\nh\u1ea1n trong k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch ng\u1eafn h\u1ea1n, v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng\nv\u1eabn \u0111\u1eb7t tr\u00ean l\u00fd lu\u1eadn CS.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong bu\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n d\u00e0nh cho\nch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cAmerica&#8217;s 60 Minutes\u201d n\u0103m 1986 \u0110\u1eb7ng ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3\ngia t\u0103ng v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng. \u0110\u1eb7ng n\u00f3i: \u201cTheo t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Marx, x\u00e3 h\u1ed9i CS \u0111\u1eb7t\ntr\u00ean c\u01a1 s\u1edf m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i th\u1eeba th\u00e3i v\u1eadt ch\u1ea5t. Ch\u1ec9 khi n\u00e0o s\u1ef1 d\u01b0 th\u1eeba v\u1eadt ch\u1ea5t th\u00ec\nnguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i CS \u2018l\u00e0m theo n\u0103ng l\u1ef1c h\u01b0\u1edfng theo nhu c\u1ea7u\u2019 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng.\nX\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a CS.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1eb7ng c\u0169ng n\u00f3i th\u00eam \u201cTr\u00e1ch nhi\u1ec7m\nh\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong giai \u0111o\u1ea1n x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n nay c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n\nl\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng, gia t\u0103ng s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a c\u1ea3i x\u00e3 h\u1ed9i, tu\u1ea7n t\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng\nv\u00e0 t\u1ea1o ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0m ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i CS.\u201d Trong bu\u1ed5i ph\u1ecfng\nv\u1ea5n \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 tinh th\u1ea7n, v\u0103n h\u00f3a, gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0m\nn\u00ean m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u0103n minh. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eafc l\u1ea1i, t\u1eeb sau giai \u0111o\u1ea1n m\u1edf c\u1eeda\ncho \u0111\u1ebfn 2015, n\u1ec1n kinh t\u1ebf Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c\nnh\u00e0 kinh t\u1ebf. L\u00fd do \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed5 x\u1ebb nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u01b0ng t\u1eadp trung\nv\u00e0o c\u00e1c l\u1ee3i \u0111i\u1ec3m (1) l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 (761 tri\u1ec7u v\u00e0o n\u0103m 2010), (2)\n\u0111\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng r\u1ebb m\u1ea1t, (3) ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf ch\u1ec9 huy t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng h\u1eefu\nhi\u1ec7u trong c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m n\u0103m, (4) tham v\u1ecdng c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1eeb \u0110\u1eb7ng tr\u1edf v\u1ec1\nsau, (5) k\u00edch th\u00edch do vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng trong\nkinh t\u1ebf n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u0169ng nh\u01b0 trong quan h\u1ec7 v\u1edbi kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi, (6) xu\u1ea5t c\u1ea3ng gia\nt\u0103ng \u1ed3 \u1ea1t, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i th\u1eb7ng d\u01b0. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n tham v\u1ecdng \u0111\u01b0a Trung C\u1ed9ng\nth\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c, gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Trung C\u1ed9ng kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ed9t th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u1ec3\nb\u00f3c l\u1ed9t s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 c\u00f2n v\u00f3i tay \u0111\u1ebfn t\u1eadn\nc\u00e1c qu\u1ed1c gia Phi Ch\u00e2u ngh\u00e8o kh\u00f3. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong\nb\u00e0i \u201cCh\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n \u0111\u1ecf t\u1ea1i Phi Ch\u00e2u\u201d, s\u1ef1 d\u1ed1t n\u00e1t trong qu\u1ea3n tr\u1ecb v\u00e0 \u0111i\u1ec1u\nh\u00e0nh n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ee9c l\u00e3ng ph\u00ed nguy\u00ean li\u1ec7u r\u1ea5t l\u1edbn t\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 x\u01b0\u1edfng,\nc\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng. \u0110\u1ec3 gi\u1eef gi\u00e1 th\u00e0nh s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u1ea5p, c\u00e1c c\u00f4ng\nty Trung C\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadp c\u1ea3ng nguy\u00ean v\u1eadt li\u1ec7u v\u1edbi gi\u00e1 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c mua b\u00e1n\ntr\u00ean c\u00e1c th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, Trung C\u1ed9ng l\u1eadp ra h\u00e0ng tr\u0103m c\u00f4ng ty\nthu mua nguy\u00ean li\u1ec7u l\u1ebb t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Phi Ch\u00e2u. Nhi\u1ec1u c\u00f4ng ty ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ch\u1ee5c nh\u00e2n\nc\u00f4ng v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu mua \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh b\u1eb1ng \u0111\u01a1n v\u1ecb kilo. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng lao \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i c\u00e1c\nn\u01b0\u1edbc Phi Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u00edt l\u00e0 tr\u1ebb em, ph\u1ee5 n\u1eef, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e0o qu\u1eb7ng b\u1eb1ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n\nth\u00f4 s\u01a1 nh\u01b0 cu\u1ed1c x\u1ebbng v\u00e0 ngay c\u1ea3 b\u1eb1ng tay. Ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ef1c d\u00e2n c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00f4\nc\u00f9ng th\u1ea5t nh\u00e2n t\u00e2m, phi v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i Trung C\u1ed9ng hi\u1ec7n\nnay l\u00e0 b\u1ea3n t\u1ef1 th\u00fa nh\u1eefng sai l\u1ea7m c\u1ee7a quan \u0111i\u1ec3m duy v\u1eadt. Ti\u1ec1n b\u1ea1c kh\u00f4ng l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t\n\u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc hay m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi v\u0103n h\u00f3a. Nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng kinh t\u1ebf ng\u1eafn h\u1ea1n c\u1ee7a Trung\nC\u1ed9ng d\u1ef1a tr\u00ean tham v\u1ecdng c\u1ee7a gi\u1edbi cai tr\u1ecb thay v\u00ec d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ef1\nnhi\u00ean, h\u00e0i h\u00f2a ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi d\u00f2ng v\u0103n minh c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3\nch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e2u d\u00e0i cho d\u00e2n t\u1ed9c. M\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i\nk\u1ef9 ngh\u1ec7 nh\u01b0 Li\u00ean S\u00f4 \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 ch\u1ec9 trong v\u00f2ng v\u00e0i th\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung C\u1ed9ng, c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c kinh t\u1ebf \u0111\u1ee9ng\nh\u00e0ng th\u1ee9 hai tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi GDP h\u01a1n 14 ng\u00e0n t\u1ec9 \u0111\u00f4 la v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef\nv\u00e0ng l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a. Kh\u1ea9u hi\u1ec7u \u201cx\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t\nx\u00e3 h\u1ed9i h\u00e0i h\u00f2a\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong c\u00e1c di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh\nch\u1ec9 l\u00e0 kh\u1ea9u hi\u1ec7u tuy\u00ean truy\u1ec1n. Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 b\u1eb1ng\nti\u1ec1n c\u1ee7a m\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, d\u00e2n ch\u1ee7, t\u00f4n gi\u00e1o, v\u0103n minh, v\u0103n h\u00f3a\nv\u00e0 s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh cho.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong l\u00fac ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c c\u00f3\nm\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00e1 h\u01a1n th\u1eddi C\u00e1ch M\u1ea1ng V\u0103n H\u00f3a v\u00e0 B\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn Nh\u1ea3y V\u1ecdt, c\u00e1c\ngi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u1ea3i thi\u1ec7n m\u1ed9t ch\u00fat n\u00e0o. Trung C\u1ed9ng v\u1eabn\nl\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u1ea1c h\u1eadu khi so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ea1o\n\u0111\u1ee9c, truy\u1ec1n th\u1ed1ng, t\u00f4n gi\u00e1o, h\u00e0nh vi \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1ea3i t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7\nkh\u00e1c. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c v\u1eabn\nth\u00edch \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi, kh\u00e1c ch\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u00e1c nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng\nh\u1ee3p 17 ng\u00e0n vi\u00ean thu\u1ed1c t\u1eeb Trung C\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0o ch\u1ebf b\u1eb1ng thai nhi b\u1ecb kh\u00e1m ph\u00e1 t\u1ea1i\nNam H\u00e0n n\u0103m 2012.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 l\u1ea1c h\u1eadu v\u0103n h\u00f3a t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng\nl\u00e0 l\u1ea1c h\u1eadu t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c trong th\u1eddi T\u1eadp\nmang nhi\u1ec1u \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 n\u00e9t nh\u1ea5t qua b\u1ecbnh\nquan li\u00eau, che \u0111\u1eady v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t bi\u1ebfn c\u1ed1\nngo\u00e0i d\u1ef1 li\u1ec7u, ngo\u00e0i s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1n b\u1ed9 CS \u0111\u01b0\u1ee3c\nc\u1ea5t nh\u1eafc v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 do phe c\u00e1nh v\u00e0 do \u201ch\u1ed3ng h\u01a1n chuy\u00ean\u201d, vi\u1ec7c che \u0111\u1eady v\u00e0 l\u1eeba\nd\u1ed1i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Che \u0111\u1eady v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i v\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u00e0 b\u1ea3n\nch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS n\u00f3i chung, kh\u00f4ng ri\u00eang g\u00ec Trung C\u1ed9ng m\u00e0 c\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng Li\u00ean S\u00f4\ntr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 ki\u1ec7n v\u1ee5 n\u1ed5 nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed\nChernobyl l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. Khi nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed Chernobyl ph\u00e1t n\u1ed5 v\u00e0 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng\nph\u00f3ng x\u1ea1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 500 tr\u00e1i bom nguy\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m xu\u1ed1ng Hiroshima lan r\u1ed9ng\nkh\u1eafp Ch\u00e2u \u00c2u. B\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o do c\u1ea5p \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng g\u1edfi l\u00ean Gorbachev cho bi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t\ncu\u1ed9c h\u1ecfa ho\u1ea1n v\u1eeba x\u1ea3y ra t\u1ea1i Chernobyl nh\u01b0ng nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng\ng\u00ec. Nhi\u1ec1u ng\u00e0y sau khi b\u00e1o ch\u00ed ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 c\u00e1c m\u00e1y \u0111o ph\u00f3ng x\u1ea1 ph\u00e1t hi\u1ec7n ch\u1ea5t ph\u00f3ng\nx\u1ea1 \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn t\u1eadn Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n, Gorbachev m\u1edbi bi\u1ebft ch\u00ednh nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed\nph\u00e1t n\u1ed5 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecfa ho\u1ea1n. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 qu\u00e1 tr\u1ec5 \u0111\u1ec3 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u00e2n c\u1eadn c\u00f3\nth\u1ec3 di t\u1ea3n k\u1ecbp th\u1eddi. Kho\u1ea3ng b\u1ea3y ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb\nth\u01b0\u01a1ng t\u1eadt v\u00e0 ch\u1ea5t ph\u00f3ng x\u1ea1 g\u00e2y ra s\u1ebd c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c di h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 sau\nn\u00e0y. Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ukraine n\u0103m 1991 \u0111\u00e3 t\u1ed1 c\u00e1o Li\u00ean S\u00f4, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Gorbachev, c\u1ed1\nt\u00ecnh \u201cche \u0111\u1eady, l\u1eeba d\u1ed1i\u201d. Volodymyr Yavorivsky, ch\u1ee7 t\u1ecbch \u1ee7y ban \u0111i\u1ec1u tra v\u1ee5 n\u1ed5\nChernobyl c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Ukraine k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tai n\u1ea1n k\u1ef9\nthu\u1eadt m\u00e0 l\u00e0 \u201ct\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 CS\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ea1n d\u1ecbch SARS t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng n\u0103m\n2002 c\u0169ng b\u1ecb che \u0111\u1eady v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung C\u1ed9ng gi\u1ea5u nh\u1eb9m tin t\u1ee9c v\u1ec1\nSARS trong nhi\u1ec1u th\u00e1ng v\u00e0 vi khu\u1ea9n SARS t\u1ef1 do l\u00e2y t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sang ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\nm\u00e0 kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb \u0111\u00e2u. M\u00e3i t\u1edbi th\u00e1ng Hai, 2003 ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung C\u1ed9ng\nm\u1edbi ch\u00ednh th\u1ee9c b\u00e1o cho WHO bi\u1ebft v\u00e0 thi h\u00e0nh c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n ng\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea7n n\u00e0y Trung C\u1ed9ng ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed1t\nh\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Coronavirus nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng minh b\u1ea1ch. Trang m\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c\nh\u00e3ng tin l\u1edbn chuy\u00ean theo d\u00f5i \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Coronavirus b\u1ecb ch\u1eb7n. C\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n\nng\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng qu\u00e1 tr\u1ec5 khi m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1ecf trong s\u1ed1 11 tri\u1ec7u d\u00e2n V\u0169 H\u00e1n\n\u0111\u00e3 mang theo c\u0103n b\u1ecbnh Coronavirus l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ngh\u1ec9 T\u1ebft t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e0ng lo\u1ea1t c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y\ny\u1ebfu t\u1ed1 v\u0103n h\u00f3a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e2u d\u00e0i, b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia.\nTr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a Nam H\u00e0n l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5. S\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a Nam H\u00e0n nh\u1edd\nc\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. Gi\u00e1o s\u01b0 Paola Sapienza, thu\u1ed9c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc\nNorthwestern University cho r\u1eb1ng \u201cv\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f9ng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i\nd\u1ecbch Coronavirus t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng s\u1edbm hay mu\u1ed9n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n ch\u1eadn nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3\nngh\u0129a s\u1ebd di\u1ec7t tr\u1eeb h\u1ebft c\u00e1c n\u1ea1n d\u1ecbch. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c h\u1ecda s\u0129 h\u00ed h\u1ecda \u0110an M\u1ea1ch Niels\nBoBojesen v\u1ebd h\u00ecnh l\u00e1 c\u1edd Trung C\u1ed9ng v\u1edbi n\u0103m v khu\u1ea9n coronavirus v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u\nng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp tay ph\u00e1t t\u00e1n kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi cho th\u1ea5y s\u1ef1 khinh r\u1ebb c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi\nch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ecda s\u0129 Niels BoBojesen t\u1eeb ch\u1ed1i\nxin l\u1ed7i. L\u00fd do r\u1ea5t d\u1ec5 hi\u1ec3u m\u00e0 c\u1ea3 T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ea3n bi\u1ec7n, Trung C\u1ed9ng\nn\u01a1i ph\u00e1t sinh c\u00e1c n\u1ea1n d\u1ecbch c\u00f3 ngu\u1ed3n t\u1eeb th\u00fa v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c n\u1ea1n d\u1ecbch n\u00e0y s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i\nm\u00e3i cho \u0111\u1ebfn khi n\u00e0o c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u0103n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f2n dung d\u01b0\u1ee1ng\nch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ea7n Trung \u0110\u1ea1o<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u1ebfu t\u1ed1 tinh th\u1ea7n v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o trong d\u00f2ng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4787,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-4786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tieu-luan-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4788,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4786\/revisions\/4788"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4787"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trantrungdao.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}